Diyarbakır, toplum hafızasının ve tanıklıkların gündeme getirileceği önemli bir etkinliğe ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Toplumsal Hafıza ve Travma Sempozyumu
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Travma Çalışmaları Derneği'nin iş birliği ile Söz Almak: Toplumsal Hafıza, Tanıklık ve Travma Sempozyumu düzenlenecek. 7-8 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek olan bu sempozyum, toplumsal hafıza, tanıklık ve adalet konularını mercek altına alacak. Etkinlik esnasında kayıplar, tutulamayan yaslar ve bu süreçte yaşanan deneyimler derinlemesine tartışılacak.
İlk Günün Programı
Sempozyumun ilk güne Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ali Emiri Konferans Salonu'nda dört panel ve bir Politika Önerileri Oturumu ile başlanacak. Etkinlik sabah 09.15'te kayıtlarla başlayacak. Açılış konuşmaları saat 09.45-10.30 arasında gerçekleştirilirken, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak ve Travma Çalışmaları Derneği Başkanı Nergiz Özdemir Eke'nin katılımıyla yapılacak. İlk panel ise saat 10.30-12.00 arasında "Susturulanın Sesi: Dil, Kimlik ve Kuşaklararası Travma" başlığıyla düzenlenecek olup, bu panelde çeşitli uzmanların sunumları gerçekleştirilecek.
Panel İlgili Konularda Uzmanların Katılımı
Moderatörlüğü sosyolog Dr. Ronayî Önen'in üstleneceği bu panelde, psikiyatrist ve yazar Azad Günderci 'Dil, Travma ve Kimlik' üzerine görüşlerini aktaracak. Ayrıca psikolog Siyabend Aslan da 'Ruhsal Açıdan Anadili' konulu bir sunum yapacak. Online olarak katılacak olan Dr. Jan İlhan Kızılhan, 'Susturulan Söz, Bedendeki İz: Nesiller Arasındaki Travma, Toplumsal Hafıza ve Epigenetik' üzerine sohbet edecek. Böylelikle farklı bakış açıları, travmanın toplumsal ve bireysel boyutları konusunda katılımcılara sunulmuş olacak.
Kayıp ve Tanıklık Paneli
Öğle arasındaki programda saat 12.15-13.45 arasında 'Kayıp ve Tanıklık: Zorla Kaybetmeler, Cezasızlık ve Yas' temalı bir panel düzenlenecek. Bu panelin yönetimini sosyal hizmet uzmanı İrfan Ekinci gerçekleştirecek. Panelde, hak savunucusu Sebla Arcan, 'Sıfır Noktasında Beklemek: Zorla Kaybetmelerde Travma, Tamamlanamayan Yas ve Tanıklığın Gücü' üzerine bir sunum yapacak. Diğer konuşmacılar, kadın hakları ile ilgili yaptıkları çalışmaları ve bunların toplumsal hafıza üzerindeki etkilerini tartışacak.
Kadın Direnişi ve Hafızası
Öğleden sonra saat 14.45-15.45 arasında 'Kadın Direnişi ve Hafızası' başlıklı bir panel gerçekleşecek. Bu panelin moderatörlüğünü sosyolog Didem Aydemir yapacak. Psikolojik danışman ve TJA aktivisti Esra Kahraman, 'Coğrafya, Beden ve Anadil: Ortadoğu'da Göç Ettirilen Kürt Kadınlarında Hafızanın Taşınması ve İyileşme Mekanizmaları' başlıklı sunumuyla kadınların yaşadığı travmaları ele alacak. Temsilcisi olduğu Tevgera Jinên Azad'dan Rojda Bedia Akkaya, 'Baskılanmış Yaşamdan Kolektif İyileşmeye: Kürt Kadın Hareketinin Tarihsel Direniş Mirası' başlıklı bir konuşma yapacak. Panel, kadınların direnişlerinin hafıza üzerinden nasıl aktarıldığını anlamak açısından önemli bir fırsat sunacak.

Onarıma Giden Yol
Günün dördüncü paneli olarak saat 16.00-17.15 arasında 'Bedende Kalan: Hak İhlalleri, Bedensel Hafıza ve Onarımın Koşulları' adı altında bir oturum düzenlenecek. Sosyal hizmet uzmanı Nihal Bozhan Özbek moderatörlüğünde gerçekleşecek panelde, insan hakları savunucusu Dr. Burhanettin Kaya, 'Örseleyen Sessizlik ve 'Özne'lik Halleri: Faillikten Müdahilliğe' üzerine bir sunum yapacak. Sosyolog ve travma uzmanı Dilşen Özden, 'Söylenmeyenin İzinde: Konuşan Beden' başlığı ile bedenin hafızasını anlatacak. Lund Üniversitesinden Dr. Pınar Dinç ise 'Hafızada ve Doğada Kalan İzler: Yıkım ve İyileşmenin Olanakları' üzerine konuşacak.
Politika Önerileri Oturumu
Akşam saat 17.30-18.40 arasında gerçekleştirilecek Politika Önerileri Oturumu, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin hafıza çalışmaları ile hak ihlali mağdurlarına yönelik destek programlarını detaylandıracak. Belediye danışmanı Dr. Yasin Duman ve psikolog Zelal Kocakaya'nın moderatörlüğünde yapılacak oturum, katılımcıların Türkiye'deki hafıza çalışmaları hakkında görüşlerini paylaşmalarına olanak tanıyacak. Amaç, katılımcılar arasında somut politika önerileri geliştirmek olacak. İlk gün, kapanış konuşmalarıyla sona erecek.
Hafıza Yürüyüşü: Hatırlamak ve Unutturmamak
Sempozyumun ikinci gününde (8 Kasım) saat 09.30-13.30 arasında yapılacak 'Hafıza Yürüyüşü: Hatırlamak, Tanıklık Etmek, Unutturmamak' başlıklı etkinlik, hakikat ve adalet hafıza merkezinin rehberliğinde gerçekleştirilecek. Dağkapı Meydanı'ndan başlayacak yürüyüş, birçok tarihi mekânda duraklayarak geçmişin izlerini gözler önüne serecek. Yürüyüş, unutturulmak istenenleri hatırlamanın önemini vurgulayarak toplumsal hafızayı birlikte sahiplenmenin yollarını araştıracaktır.
Atölye İle Devam Edecek
İkinci günün programı, saat 14.30-16.00 arasında 'Aklımızda Kalanlar/Hatırladıklarımız Atölyesi' ile devam edecek. Hem Türkçe hem de Kürtçe olarak gerçekleştirilecek panel konuşmaları, katılımcılara toplumsal hafızanın derinliklerini anlatmak ve hatırlatma imkanı tanımak amacı ile planlanmıştır. Sempozyum katılımı ücretsiz olup, herkesin davetli olduğu bilgisi verildi. Hafıza yürüyüşüne katılmak isteyenler içinse kontenjan sınırlı olduğu ve kayıtların etkinlik alanında alınacağı belirtiliyor.