Van Gölü Havzası'nda küresel iklim değişikliği nedeniyle geçmişten gelen mevsim düzeni bozuluyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, bölge halkının tarımsal faaliyetlerini artık eski iklim alışkanlıklarına göre planlamakta zorlanacağını belirtiyor. Geçmişte uzun yıllara dayanan iklim verileri, bölge halkının ekim ve hasat dönemlerini öngörmesini sağlıyordu. Ancak iklim değişikliği bu öngörülebilirliği ortadan kaldırıyor.
Mevsim hafızası artık yeterli değil
Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, geçmişte yağışın, karın ve soğuk günlerin ne zaman başlayacağının aşağı yukarı bilindiğini ifade ediyor. İnsanlar tarımsal faaliyetlerini bu doğal döngüye göre şekillendiriyordu. Bugün ise bu iklim düzeninin büyük ölçüde değiştiğini ve değişmeye devam edeceğini söylemek mümkün. Geçmişteki varsayımlarla hareket etmek, önümüzdeki yıllarda tarımsal ürünlerin ekim ve hasat zamanlarını belirlemeyi zorlaştırıyor. Bu noktada bilim insanlarının ve karar vericilerin rehberliğine ihtiyaç duyuluyor.
Tarımsal düzen ve Akdeniz iklimi riski
İnsanlar hala 20-30 yıl öncesinin alışkanlıklarıyla tarımsal hazırlıklarını yapıyor. Ancak bölgeyi etkileyen sıcak hava dalgaları, kış aylarında bile beklenmedik sıcaklıklara yol açabiliyor. Erken ekilen ürünler, ani soğuklarla karşılaştığında zarar görüyor veya tamamen yok oluyor. Prof. Dr. Alaeddinoğlu, bölge ikliminin yakın gelecekte büyük ölçüde Akdeniz iklimine dönüşeceğini öngörüyor. Bu durum, yazların daha sıcak ve kurak geçeceği anlamına geliyor.
Su kaynaklarının yönetimi hayati önem taşıyor
2026 yılı yağış bakımından olumlu geçse de bu durumun yanıltıcı olmaması gerekiyor. Bölge kapalı bir havza olduğu için su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde yönetilmesi büyük önem taşıyor. Verilerin sürekli toplandığı ve takip edildiği bir sistemin kurulması şart. Eğer havzanın mevcut durumu doğru şekilde yönetilmezse, önümüzdeki yıllarda ciddi sorunlarla karşılaşılması kaçınılmaz görünüyor.
