Yeni düzenleme ile noterlik işlemlerinden icra-iflas hukukuna, idari yargıdan ceza muhakemesine kadar birçok alanda önemli değişiklik yapıldı. Ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), dolandırıcılık suçları, Yargıtay itiraz süreçleri ve iş gücü kaybına ilişkin tazminat hesaplamalarında da yeni dönem başladı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli yürütülmesini sağlayacak düzenlemelerle adalet sistemimizi daha da güçlendireceğiz." ifadelerini kullandı.
NOTERLİK İŞLEMLERİ DİJİTAL ORTAMA TAŞINIYOR
Yasayla birlikte noterlik evraklarının mahkemeler, savcılıklar ve diğer yetkili kurumlarla paylaşımında dijital sistem esas alınacak.
Belgenin aslının istenmesi halinde noter onaylı örneğini saklayarak aslı ilgili kuruma gönderecek. Onaylı örnek talep edilmesi durumunda ise belge güvenli elektronik imzayla dijital ortamda iletilecek. Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda fiziki Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" yasalaştı.
gönderim yapılacak.
Bu işlemler için posta giderleri dışında herhangi bir harç veya ek ücret alınmayacak.
MİRAS KALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞI DEĞİŞTİ
İcra ve İflas Kanunu'nda yapılan değişiklikle, yalnızca mirasçılara ait taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi amacıyla yapılacak ilk satış artık sadece mirasçıların katılımına açık olacak.
İlk artırmada satış gerçekleşmezse sonraki aşamalar genel hükümler doğrultusunda sürdürülecek.
Elektronik ihalelerde ise ihale bedelini süresinde yatırmayan alıcılara teklif bedelinin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
DOLANDIRICILIK SUÇLARINDA CEZA İNDİRİMİ
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabı, IBAN, ödeme aracı veya kripto varlık hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.
GENETİK VERİLER İÇİN YENİ GÜVENCE
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle genetik inceleme sonuçlarının kimlik bilgileri gizlenerek özel sistemlerde saklanması hükme bağlandı.
Belirlenen süre sonunda bu veriler imha edilecek. İlgili kişiler haklı gerekçeler bulunması halinde genetik verilerinin silinmesini talep edebilecek.
TEK HÂKİMLE GÖRÜLECEK DAVALARIN KAPSAMI GENİŞLEDİ
Yeni düzenlemeyle konusu 486 bin lirayı aşmayan birçok idari ve vergi davası tek hâkim tarafından karara bağlanacak.
Ayrıca burs, kredi, yurt, disiplin cezaları, kamu görevlilerinin bazı işlemleri ve sosyal yardım davaları da bu kapsama alındı.
İSTİNAF VE TEMYİZ SÜREÇLERİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemelerinin karar gerekçelerini değiştirerek veya maddi hataları düzelterek karar verebilecek.
Usul eksiklikleri bulunan dosyalar ilk derece mahkemesine gönderilebilecek, keşif ve bilirkişi eksiklikleri ise istinaf mahkemelerince tamamlanabilecek.
Temyiz sisteminde de değişikliğe gidildi. Bazı istinaf kararları Danıştay'da temyiz edilebilecek, ancak tek hâkim tarafından görülen davalar ile kanunda belirtilen bazı uyuşmazlıklarda temyiz yolu kapalı olacak.
HAGB SİSTEMİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulaması Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenlendi.
İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası alan sanıklar hakkında belirli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek.
Bunun için sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin mahkemede kanaat oluşması ve mağdurun zararının tamamen giderilmiş olması gerekecek.
İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında ise HAGB uygulanmayacak.
HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILARI İÇİN YENİ EĞİTİM MODELİ
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim sistemi de yeniden düzenlendi.
Adaylara anayasa hukuku, insan hakları, ceza, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, duruşma yönetimi ve karar yazımı gibi alanlarda eğitim verilecek.
Sözlü sınavlarda ise hukuki bilgi, ifade yeteneği, temsil kabiliyeti, özgüven ve genel kültür gibi kriterler dikkate alınacak.
ADLİ TIP KURUMU'NDA ATAMA ŞARTLARI DEĞİŞTİ
Yeni düzenlemeye göre Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu başkan ve üyelerinin uzmanlık belgesi veya doktora derecesine sahip olması gerekecek.
Görev süreleri ise dört yıl olarak belirlendi.
YARGITAY İTİRAZLARINDA YENİ DÖNEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı dosyanın kendisine ulaştığı tarihten itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kurulu'na itiraz edebilecek.
Sanık lehine yapılacak itirazlarda ise herhangi bir süre sınırlaması uygulanmayacak.
KAÇAK SANIKLAR İÇİN YENİ DÜZENLEME
Kaçak sanık hakkında kovuşturma yürütülebilecek ancak sanığın sorgusu yapılmadan mahkûmiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek.
Savunma hakkını kullanmak isteyen kaçak sanık veya avukatı, güvenlik tedbiri kararı verilmesi halinde yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.
İŞ GÜCÜ KAYBI TAZMİNATLARINDA FAİZ HESABI DEĞİŞTİ
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişiklikle, iş gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıç tarihleri yeniden belirlendi.
Kazancın bilindiği dönem için faiz olay tarihinden, kazancın bilinmediği dönem için ise karar tarihinden itibaren işletilecek.
Ayrıca yargılama devam ederken yapılan ödemelerin tazminattan nasıl mahsup edileceği de ayrıntılı şekilde düzenlendi.
