Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO), 2026 yılı Şubat ayına ilişkin ihracat verilerini açıkladı. Verilere göre Türkiye’nin Irak’a yaptığı ihracat, Şubat 2025’e kıyasla Şubat 2026’da yüzde 25,5 oranında geriledi. Irak pazarındaki daralma, özellikle bölgedeki ihracatçı illeri daha güçlü şekilde etkilerken Diyarbakır’ın Irak’a ihracatı aynı dönemde yüzde 43 düştü.
Irak’ın yeni gümrük sistemi ticareti etkiledi
Irak hükümetinin gümrük ve vergi sisteminde yaptığı değişikliklerin ticaret üzerinde belirleyici olduğu belirtiliyor. Yılın başından itibaren birçok üründe yüksek oranlı gümrük vergileri uygulanmaya başlandı.
Irak yönetimi ayrıca Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından geliştirilen ASYCUDA sistemini devreye aldı. Bu sistemle birlikte gümrük işlemleri dijitalleştirilirken, daha önce konteyner başına sabit ücret üzerinden alınan vergiler kaldırıldı.
Yeni uygulamayla ürünlerin HS kodlarına göre yüzdelik vergi sistemi getirildi ve bazı ürünlerde vergi oranı yüzde 6,5’ten yüzde 30’a kadar yükseldi.
Ticaret hacmi geriledi
Yeni vergi sistemi ve artan gümrük maliyetleri, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacmini önemli ölçüde etkiledi. Özellikle Federal Kürdistan Bölgesi üzerinden Irak’ın orta ve güney kentlerine yapılan ihracatta belirgin bir daralma yaşandı.
İş dünyası temsilcileri, yeni uygulamanın fiilen ikinci bir gümrük kapısı etkisi yarattığını belirterek ihracatın zorlaştığını ifade ediyor.
Diyarbakır yeni pazarlara yöneliyor
Irak pazarındaki düşüşe rağmen Diyarbakır’ın bazı ülkelerde ihracatını artırdığı görülüyor. Verilere göre Almanya’ya yapılan ihracat yüzde 186, Çin’e yapılan ihracat yüzde 160, Libya’ya yapılan ihracat ise yüzde 285 artış gösterdi.
Sanayi ve hammadde ağırlıklı ihracat yapısıyla öne çıkan Diyarbakır’da kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü yüzde 53 artış kaydederken, madencilik ürünlerinde de yükseliş yaşandı.
Yılın ilk iki ayında düşüş sürüyor
DTSO verilerine göre Diyarbakır’ın toplam ihracatı yılın ilk iki ayında yüzde 23 oranında geriledi. İş dünyası temsilcileri, Irak pazarındaki daralmanın devam etmesi halinde bölge ihracatında daha büyük etkiler görülebileceğini ifade ediyor.
