Kürt sözlü halk edebiyatı üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan yazar Hilmi Akyol, bugüne kadar yayımladığı 171 kitapla dikkat çekiyor. Hikaye, destan ve dengbej anlatılarını yıllardır kayıt altına alan Akyol, kendi imkanlarıyla büyük bir kültürel arşiv oluşturdu.
1960 yılında Diyarbakır’ın Hazro ilçesine bağlı dersıl köyünde doğan Hilmi Akyol, sözlü edebiyata ilgisinin çocukluk yıllarında başladığını anlattı. Ailesinde hikaye anlatma geleneğinin güçlü olduğunu belirten Akyol, özellikle dengbej stranları ve destanlarla büyüdüğünü söyledi.
Kasetlerle başlayan arşiv çalışması
Ortaokul yıllarında kaset toplamaya başladığını belirten Akyol, dönemin önemli dengbejlerine ait kayıtları biriktirdiğini ifade etti. Daha sonra köy köy dolaşarak hikaye anlatıcıları ve dengbejlerin seslerini kaydetmeye başladığını söyledi.
İlk yıllarda pille çalışan teypler kullandığını anlatan Akyol, zamanla yüzlerce kasetten oluşan büyük bir arşiv oluşturduğunu dile getirdi. 12 Eylül sonrası dönemde insanların korku nedeniyle kasetlerini sakladığını ya da imha ettiğini belirten Akyol, buna rağmen birçok önemli kaydı korumayı başardığını ifade etti.
171 kitabın büyük bölümü derleme eser
Topladığı kayıtları yazıya döken Akyol’un ilk kitabı “Senem Hanım” oldu. Ardından şiir, çocuk hikayeleri ve sözlü halk edebiyatı derlemelerinden oluşan çok sayıda eser yayımlandı.
171 kitabın büyük bölümünü sözlü halk edebiyatı derlemelerinin oluşturduğunu belirten Akyol, farklı bölgelerden toplanmış hikâyeler, dengbej anlatıları ve destanların kitaplaştırıldığını söyledi.
Kamyon şoförlüğü yaptığı yıllarda da çalışmalarını sürdürdüğünü anlatan Akyol, Irak’ın Musul, Telafer, Duhok ve Hewlêr kentlerinden kasetler topladığını ifade etti. Türkiye’de ise Diyarbakır, Mardin, Batman, Van, Ağrı ve Muş gibi birçok kentte kayıtlar biriktirdiğini söyledi.
“Yazmak benim için ihtiyaç haline geldi”
Günde en az dört saat yazı yazdığını ya da kayıt çözümü yaptığını belirten Akyol, yazmanın kendisi için temel bir ihtiyaç haline geldiğini ifade etti.
Kıyafeti nedeniyle insanların çoğu zaman kendisini yazar olarak görmediğini söyleyen Akyol, üretimin dış görünüşle ilgisi olmadığını vurguladı.
Önümüzdeki dönemde yeni seri çalışmalarını tamamlamak istediğini belirten Hilmi Akyol, yayımladığı kitap sayısını 200’e ulaştırmayı hedeflediğini söyledi.
