Zazaca edebiyatının ve dini literatürün öncü isimlerinden Mela Mehemedê Kavarî’nin vefat ettiği öğrenildi. Zazaca’nın yazılı alanda gelişmesine öncülük eden Kavarî, şiirleri, eserleri ve uzun yıllar süren dini hizmetleriyle tanınıyordu. Kavari bir dönem Zazaca hutbe okuduğu için Diyanet tarafından ihraç edilmişti.
BİNGÖL’DEN DİYARBAKIR’A UZANAN BİR HAYAT
1941 yılında Bingöl’ün Genç ilçesine bağlı Şatos köyünde dünyaya gelen Mela Mehemedê Kavarî, küçük yaşlarda dini eğitimine başladı. İlk elifba eğitimini Hecî Eyşane (Ayşe Değer)’in yanında alan Kavarî, ardından Ap Elê Mistî (Ali Gözegeç)’in önünde Kur’an okumaya devam etti.
Daha sonra Kulp’un Herpi mezrasında Hafız Hîdayet’ten Kur’an’ı hatmeden Kavarî, ardından Muş Ovası’na giderek ilim yolculuğunu sürdürdü. Burada Seyda Evdila’dan ders aldı ve şeyhine duyduğu saygıyı şu dizelerle dile getirdi:
“Wexto newe ti bî seyda bi hîşyarî / Ti bî seydayê dewa Evdilbuharî... Ez bêkes bîya, ti mi rê bî wayîrî.”
(“Yeni zamanda sen oldun şeyh, dikkatle; sen oldun Evdilbuharî köyünün şeyhi. Ben kimsesizdim, sen bana sahip çıktın.”)
DİYARBAKIR’DA 30 YILDAN FAZLA HİZMET VERDİ
1964 yılında Diyarbakır’a gelen Mela Mehemedê Kavarî, Hazreti Süleyman Camii’nde Seyda Mela Şukrî’nin ders halkasına katıldı. Bir yıl sonra Fatih Paşa (Kurşunlu) Camii’ne resmi müezzin olarak atandı ve 1995 yılına kadar bu görevini sürdürdü.
ZAZACA’NIN LATİN ALFABESİYLE YAZILMASINDA ÖNCÜ OLDU
Zazaca edebiyata olan ilgisini emekliliğinin ardından şiirle taçlandıran Kavarî, 2001 yılında şiir yazmaya başladı. “Ehmedê Xasî’nin Mevlidê Kirdî” adlı eseri okuduktan sonra şiir yazmaya yöneldiğini belirterek, “Ben de şiir yazabilirim dedim” ifadelerini kullanmıştı.
Kavarî’nin en önemli katkılarından biri, Zazaca’nın ilk yazılı eseri olan Ehmedê Xasî’nin “Mevlidê Kirdî” adlı eserini Arap harflerinden Latin alfabesine aktarmasıydı. Bu çalışmasıyla Zazaca’nın modern yazım sistemine geçişinde öncü bir rol oynadı.
2005 yılında kendi imkânlarıyla bir şiir divanı yayımlayan Kavarî, 2024 yılında da son eseri “Rîsaleyê Kavarî” adlı kitabını yayımladı. Mübarek kadınlara adanan bu kitap, 208 sayfa ve 35 bölümden oluşuyor.
