Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, Trabzon’un Ortahisar ilçesinin yaklaşık 28 kilometre açığında önceki gün saat 23.15’te 3.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Jeofizik Mühendisliği Bölümü Sismoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Özgenç Akın, depremin şaşırtıcı olmadığını belirtti.
ZEMİN VE YAPI ÖNEMİNE DİKKAT
Özellikle alüvyal ve heyelanlı zeminlerdeki yapıların Türk Bina Deprem Yönetmeliği’ne uygun inşa edilmesi veya kontrol ettirilmesinin önemine değinen Akın, deprem büyüklüğü ve şiddet kavramlarını şu şekilde açıkladı:
• Şiddet, hissettiğimiz sarsıntının gücünü ifade eder ve Romen rakamıyla gösterilir.
• Deprem büyüklüğü ise cihazlarla ölçülen aletsel büyüklüktür.
• Farklı büyüklükteki depremler aynı şiddette, aynı şiddetteki depremler farklı büyüklükte hissedilebilir.
Akın, “Sağlam olmayan zeminlerde şiddet daha fazla olacaktır. Bu son 3.7 büyüklüğündeki depremde sahile yakın alüvyal zeminler daha fazla sallandı. Depremin olması bizim için şaşırtıcı değildi. Karadeniz’de de daha önce Gürcistan açıklarında ve Bartın’da 5-6 büyüklüğünde depremler meydana geldi” dedi.
BÖLGENİN DEPREM RİSKİ
Bölgenin aktif bir deprem kuşağı üzerinde olduğunu belirten Akın, şunları ekledi:
• Deprem tehlikesi haritalarında yer ivmesi 0.2 g olarak ifade edilse de, bu kaya zemin varsayımına dayanmaktadır.
• Heyelanlı alanlarda bu değer daha yüksek hissedilebilir.
• Kahramanmaraş depremlerinde görüldüğü gibi, ‘g’ kuvveti çok yüksek seviyelere ulaşabiliyor.
• Depremden zarar görmemek, yapıların doğru tasarlanmasına bağlıdır.
KUZEY ANADOLU FAY HATTI VE OLASI ETKİLERİ
Bingöl Yedisu’da beklenen 7’den büyük depremin Trabzon’u olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Akın:
• Deniz içerisindeki faylar küçük depremlere yol açabilir, ancak Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAFZ) çok daha büyük depremler üretebilir.
• Trabzon, bu fay hattına yaklaşık 150 kilometre uzaklıktadır.
• Tarihte 1939 Erzincan depreminde Trabzon’da da can kayıpları yaşanmıştır.
TSUNAMİ RİSKİ VE DEPREMİN ŞİDDETİ
Alüvyal alanlarda deprem enerjisinin yükseldiğini kaydeden Akın:
• “Avizeler hiç sallanmadı” yorumlarının doğru olduğunu, bunun sebebinin depremin yaklaşık 20 kilometre uzakta ve yalnızca P dalgasıyla hissedilmesinden kaynaklandığını belirtti.
• Trabzon ve çevresinde hayatı olumsuz etkileyecek bir tsunami riski olmadığını söyledi.
• Bölge açısından en büyük tehlikenin Kuzey Anadolu Fay Hattı olduğunu vurguladı.
ARTÇILAR VE GENEL DEĞERLENDİRME
Artçı depremlerin tahmininin zor olduğunu belirten Akın:
• Genellikle artçılar 1-2 derece düşük olur.
• Öncü deprem olursa daha büyük deprem ihtimali vardır, ancak bu özel deprem için böyle bir beklenti yoktur.
• Düşük ihtimalle 1.5-2 büyüklüğünde artçı depremler meydana gelebilir.
• Bu deprem özelinde “çok korkulacak bir durum olmadığını” söyledi.
