Tunceli'de hayvancılık yapan üreticiler, aylık 150 bin liraya varan maaş tekliflerine rağmen çalışacak çoban bulmakta büyük zorluk yaşıyor. Tunceli genelinde küçükbaş hayvancılığın geleceğini doğrudan tehdit eden çoban bulma krizi, bu yıl çok daha derin bir boyuta ulaştı. Geçtiğimiz yıl 130 bin lira seviyelerinde seyreden çoban maaşları, bu yıl 100 bin ile 150 bin lira arasında değişen rakamlara yükselmesine rağmen üreticiler aradıkları personeli bulamıyor. Yaylalarda hayvanların bakımını, beslenmesini ve sağımını üstlenecek güvenilir bir iş gücü bulamayan üreticiler, çaresizce yabancı uyruklu çobanlara yöneliyor. Ancak bu çözüm de üreticilerin yaşadığı mağduriyeti gidermeye yetmiyor. Yüksek maaşın yanı sıra yemek, sigara ve barınma gibi tüm temel ihtiyaçları karşılanan yabancı uyruklu çobanlar, kısa süre sonra işi bırakarak bölgeden ayrılıyor. Bu durum, üreticilerin hem maddi kayıplar yaşamasına hem de hayvanlarının bakımıyla bizzat ilgilenmek zorunda kalmasına neden oluyor. Artan yem, ilaç ve iş gücü maliyetleri karşısında üreticilerin elde ettiği gelir, giderlerini karşılamakta yetersiz kalıyor.
Maaşlar yüksek ancak çalışanlar memnun değil
Pülümür'deki Ferhat Çayırı Yaylası'nda hayvancılık yapan Mehmet Demir, yıllardır süregelen bu sorunun artık dayanılmaz bir noktaya geldiğini vurguluyor. Demir, "Kendimi bildim bileli bu işin içindeyim ve her yıl 12 ay boyunca iki çoban çalıştırmak zorundayız. Ülkemizde çoban bulmak zaten çok zorken, yabancı uyruklu çalışanlarla süreci yönetmeye çalışıyoruz. Ancak onlar da sözlerinde durmuyor, bir süre sonra kaçıp gidiyorlar. Aylık 100 ile 150 bin lira arasında maaş veriyoruz, üstelik sigara, yemek ve yatak gibi tüm masrafları biz karşılıyoruz. Buna rağmen kimseyi memnun edemiyoruz. Devletimizin bu kronikleşen soruna kalıcı bir çözüm getirmesini bekliyoruz" diyerek yaşadıkları çaresizliği dile getiriyor.
Hayvan varlığı tehlike altında
Uzun yıllardır hayvancılıkla uğraşan Önder Erdoğan ise mesleğin atadan dededen kaldığını ancak sürdürülebilir olmadığını belirtiyor. Erdoğan, "Çocukluğumdan beri bu işin içindeyiz, ancak şu anki şartlarda gelirimiz giderimizi karşılamıyor. Sağım çobanlarına 150 bin liraya varan maaşlar teklif etmemize rağmen kimse gelmiyor. Çoban sorunu, hayvancılığın önündeki en büyük engel haline geldi" ifadelerini kullanıyor. Tunceli Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Zeynel Erdoğan da durumu rakamlarla özetliyor. Başkan Erdoğan, "Şu anda çobanlara en düşük 120 bin, en yüksek 145 bin lira maaş veriyoruz. Bazı üreticilerimiz dört çoban birden çalıştırmak zorunda kalıyor. Eğer bu sorun resmi bir zeminde çözülmezse, yem ve ilaç maliyetlerinin de etkisiyle önümüzdeki on yıl içinde hayvan sayımızda ciddi bir düşüş yaşanması kaçınılmaz görünüyor" diyerek sektördeki tehlikeye dikkat çekiyor.
