Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni kabul etti. Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme, icra-iflas, noterlik, idari yargı ve ceza yargılamasına ilişkin yeni hükümler getiriyor.
Yasayla tek hakim tarafından görülecek davaların kapsamı genişletilirken, istinaf ve temyiz süreçleri yeniden düzenlendi. Dolandırıcılık suçlarında banka veya kripto varlık hesabını kullandıranlara uygulanacak ceza indirimi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin yeni şartlar da pakette yer aldı.
MİRAS KALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA YENİ USUL
İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, tüm maliklerin taşınmazı miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı durumlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilirse ilk açık artırma yalnızca mirasçıların katılımıyla yapılacak.
Bu uygulama yalnızca bir kez gerçekleştirilecek. İlk artırmada satış yapılamaması halinde sonraki süreç genel hükümlere göre yürütülecek.
Elektronik satış portalında yayımlanacak ilanların içeriği de ayrıntılandırıldı. İlanlarda geçerli teklif oranları, ihale bedelini zamanında yatırmayanlara uygulanacak yaptırımlar, teminatların değerlendirilmesi ve yüzde 5 oranındaki idari para cezasına ilişkin bilgiler yer alacak.
Satış isteyen alacaklı, artırmanın sona ermesinden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurması halinde alacağı oranında teminat göstermekten muaf tutulacak. Hazine de açık artırmalarda teminat vermeyecek.
NOTERLİK BELGELERİ ELEKTRONİK ORTAMDA GÖNDERİLECEK
Noterlik Kanunu’ndaki değişiklikle noter evraklarının mahkemeler, cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili kamu kurumları tarafından incelenmesine ilişkin süreç yeniden düzenlendi.
Noterlik evrakının aslının talep edilmesi halinde noter, onaylı bir örneği kendi arşivinde saklayarak asıl belgeyi ilgili makama gönderecek. Onaylı örnek istenmesi durumunda belge taranarak güvenli elektronik imzayla dijital ortamda iletilecek.
Elektronik gönderimin mümkün olmadığı hallerde fiziki onaylı örnek gönderilecek. Bu işlemler için posta ve yol masrafı dışında harç, vergi veya başka ücret alınmayacak.
DANIŞTAY’DA GEÇİŞ SÜRESİ 2030’A UZATILDI
Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin 23 Temmuz 2026’da sona erecek geçiş süresi dört yıl uzatıldı.
Buna göre mevcut daire yapısı 23 Temmuz 2030’a kadar korunacak. Boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulamanın askıya alınması da aynı tarihe kadar sürecek.
TEK HAKİMLE GÖRÜLECEK DAVALAR GENİŞLETİLDİ
Düzenlemeye göre konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı idari işlem, iptal ve tam yargı davaları tek hâkim tarafından karara bağlanacak.
Bazı disiplin cezaları, öğrencilerin sınıf geçme, burs, kredi ve yurt işlemleri, kamu çalışanlarının geçici görevlendirme, lojman, izin ve uyarma cezaları ile belirli sosyal yardım uyuşmazlıkları da bu kapsama alınacak.
Aynı parasal sınırın altında kalan vergi uyuşmazlıkları da tek hâkim tarafından görülecek.
İSTİNAF MAHKEMELERİNE YENİ YETKİLER
Bölge idare mahkemeleri, istinaf incelemesi sonunda ilk derece mahkemesinin gerekçesini değiştirerek veya maddi hataları düzelterek başvurunun reddine karar verebilecek.
Usule ilişkin eksikliklerin bulunması halinde ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak dosya yeniden karar verilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilebilecek.
Keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma yapılmaması gibi eksikliklerde ise bölge idare mahkemesi bu işlemleri kendisi tamamlayarak doğrudan karar verebilecek.
TEMYİZ İÇİN 30 GÜNLÜK SÜRE
Temyiz kapsamı dışında bulunan bazı davalarda, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar, tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştay’a taşınabilecek.
Ancak tek hâkim tarafından görülen davalar, bazı taşınmaz ve çiftçi mallarına ilişkin uyuşmazlıklar, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki belirli dosyalar ile yalnızca vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kararlar temyiz edilemeyecek.
BANKA HESABINI KULLANDIRANLARA CEZA İNDİRİMİ
Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılığa ilişkin maddesinde yapılan değişikliğe göre, suça katılımı yalnızca kendisine veya başkasına ait banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı, aracı kurum hesabı ya da kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişinin cezasında yarı oranında indirim yapılacak.
Düzenleme, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen ve hesaplarını üçüncü kişilere kullandırdıkları gerekçesiyle yargılanan kişileri yakından ilgilendiriyor.
HAGB ŞARTLARI YENİDEN BELİRLENDİ
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler yeniden düzenlendi.
Sanığa verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması halinde, diğer şartların da sağlanması durumunda mahkeme HAGB kararı verebilecek.
Kararın uygulanabilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin mahkemede kanaat oluşması ve mağdurun ya da kamunun zararının tamamen giderilmesi gerekecek.
HAGB kararları, müsadere hükümleri dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmayacak. Uzlaşmaya ilişkin hükümler ise uygulanmaya devam edecek.
İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE SUÇLARI KAPSAM DIŞINDA
Yeni düzenlemeye göre işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri ve Anayasa’nın 17’nci maddesi kapsamında kötü muamele sayılan suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanamayacak.
