Kürt Yemekleri: En Meşhur ve Lezzetli Doğu Anadolu Yemekleri

Türkiye kültür ve yemek çeşitliliği açısından oldukça zengin. Özellikle Doğu bölgesinde yapılan yemekler dünya çapında da ilgi görüyor. Kürt yemekleri de lezzetli olması nedeniyle vatandaşlar tarafından fazlasıyla ilgi görüyor. En çok tercih edilen Kürt yemeklerini listeledik!

Çeşit çeşit yöre yöre farklılıkları olsa da yapılan yemeklerin özleri aslında çok benziyor. Merak edilen ve en meşhur Kürt yemeklerini sizler için derledik. İşte meşhur Kürt yemekleri…

Kürt Yemekleri Nelerdir?

Türkiye’nin her bölgesi kendine özgü bir mutfak kültürüne sahip olsa da Kürt mutfağı, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da güçlü bir yere sahiptir. Bölgenin sert iklimi ve coğrafi şartları, yemeklerde besleyici ve tok tutan malzemelerin ön plana çıkmasına neden olmuştur.

Kürt yemekleri genellikle:

Et ve bakliyat ağırlıklıdır, Yoğurt ve tereyağı sık kullanılır Baharat dengesi ön plandadır

En Meşhur Kürt Yemekleri

Yazımızda bahsedeceğimiz üzere meşhur kürt yemeklerini ele almak istedik. Oldukça fazla tercih edilen ve sevilerek yenilen yemeklerden Meftune, Gebol, Tırşık, Pıçık, Keledoş, Kürt Köftesi, Kibe Mumbar, Duvaklı Pilav, Hıllorik Aşı ve son olarak Şilke tatlısını göreceğiz.

Meşhur Kürt Yemeği: Meftune (Diyarbakır)

Diyarbakır mutfağının simgesi olan Meftune, kuzu eti, patlıcan ve sumak ekşisiyle hazırlanan özel bir yemektir. Ekşi-tatlı dengesiyle öne çıkar ve genellikle özel gün sofralarında yer alır.

Malzemeleri:

• 500 gram kuşbaşı doğranmış kuzu eti
• 1 su bardağı su
• 1 kilogram patlıcan
• 6 adet domates
• 3-4 adet sivri biber (arzuya göre acı biber de olabilir)
• 2 çorba kaşığı tereyağı
• 2 çorba kaşığı tane sumak
• 4 diş sarımsak
• Tuz
• Yarım çay kaşığı un

Yapılışı:

Etleri düdüklü tencereye yerleştirdikten sonra üstüne su ekleyerek 15 dakika haşlayın. İri küpler halinde domates ve patlıcanı kabuklarını soymadan doğrayın. Biberleri de halka halka doğrayın.

Geniş bir tencereye pişen etleri koyun ve üzerine patlıcan, domates, biber, tuz ve tereyağının yarısını ekleyin. Bir kez daha aynı işlemleri tekrarlayın.Tencerenin kapağını kapatın ve 15 dakika kısık ateşte pişirin. Patlıcanların kararmasını önlemek için tahta kaşıkla ara sıra karıştırın. Ayrı bir yerde sumağa bir çay bardağı sıcak su ekledikten sonra on dakika dinlendirin.

Suyu bir kaba koyarak süzün ve unu ekleyin. Ardından iyice karıştırın. Unlu sumak suyunu yemeğin üzerine ekledikten sonra bir taşım daha pişirin. Meftuneyi servis tabağına aldıktan sonra üzerine dövülmüş sarımsak serpebilirsiniz.

Kürt Yemekleri: Gebol Çorbası (Bitlis – Ahlat)

Darı ve kurut ayranı ile yapılan Gebol, özellikle kış aylarında tüketilen doyurucu bir çorbadır. Üzerine gezdirilen tereyağlı pul biber sosu ile servis edilir.

Malzemeleri:

• 2 çay bardağı darı
• 5 bardak su
• Tuz

Ayranı İçin;

• 4 adet kurut ayranı
• 1 bardak su

Üstü İçin;

• 1 kaşık tereyağı
• Toz biber

Yapılışı:

Darı ve su tencereye eklenir. Darılar, sürekli karıştırılarak orta ateşte pişirilir. Su kaynadığında tencerenin altı kısılır ve kapağı hava alır. Kurut ayranlarını bir kap içine koyduktan sonra az su ekleyerek su bitinceye kadar yoğrulur.

Bir tavada kızartılmış tereyağına pul biber ekledikten sonra sos yapılır. Bir tabağa Gebol’u döktükten sonra üzerine ayran dökülür ve en son sos çorba üzerine gezdirilir.

Adı da Tadı da Farklı: Tırşık

Diyarbakır’ın meşhur lezzetlerinden biri olan bu yemek, yılan pancarı, yaban pancarı veya yılan yastığı olarak nitelendirilen tirşik ya da tırtık doğada bulunan bir ot türüdür. Zehirli bir bitki olduğundan çiğ olarak yenmez. Tırşık çorbası olarak bilinen çorba, dikkatli bir şekilde hazırlanır ve lezzetlidir.

Malzemesi:

• 3 kg domates patlıcan
• Yarım kg dövme
• 1 kg ayran
• 250 gr nohut
• 2 yemek kaşığı tuz
• 2 su bardağı un
• Yeterince su

Yapılışı:

Tırşık otunun acı bir tadı nedeniyle ilk işlem ekşitme veya mayalama olarak bilinir. Doğrandıktan sonra tırşık otu yıkanıp bir tencerede bekletilir. Tırşık otu, dövme ve nohut az kaynamış suya eklenir ve koyu bir kıvamda hazırlanan ayran tencereye boşaltılır.

İki su bardağı un karışıma eklenir. Tencerenin üzeri bir örtü ile sıkıca örtülür ve yedi ila sekiz saat mayalanması için bekletilir. Mayalandıktan sonra tencerenin ağzı açılır. Ot rengi sarardığında kıvama geldiğini görebilirsiniz. Daha sonra ocak üzerinde dört ila beş saat pişirilir. Ocağı kapatmadan önce tuzla tatlandırılır. Servis, biraz soğuduktan sonra yapılır.

Merak Uyandıran Bir Kürt Yemeği: Pıçık (Hıllorik Aşı)

Bulgur köfteleri, sarımsaklı yoğurt ve tereyağlı sosla hazırlanan Pıçık, Diyarbakır ve çevresinde sıkça yapılan geleneksel bir yemektir. Hafif ama besleyici olmasıyla bilinir.

Malzemesi:

• Yarım kilo köftelik bulgur
• 2 bardak su
• 2 yemek kaşığı un
• 1 yemek kaşığı tuz
• 1 kg yoğurt
• 3 diş sarımsak
• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı pul biber

Yapılışı:

Bulguru derin bir kaba koyun ve üzerine iki bardak kaynar su, tereyağını ve tuzu ekleyin. 15 dakika beklettikten sonra üzerine bir avuç un ekleyin ve aralıklarla yoğurun. Fındık büyüklüğünde parçalar koparıp yuvarlayın.

Bulgur tamamen piştikten sonra tencerede kaynayan tuzlu suya ekleyin. 15 dakika sonra kalan suyu süzün ve servis tabağına koyun. Sarımsaklı yoğurdu çırpın ve tereyağı ile salçayı kızartın. Son olarak yemeğin üzerine sırasıyla yoğurdu ve yağı ilave edin.

Bakliyat ve Et Sevene: Keledoş (Van)

Van mutfağının en özel yemeklerinden biri olan Keledoş, et, bakliyat, pazı ve yoğurdun birleşimiyle hazırlanır. Hem protein hem lif açısından oldukça zengindir.

Malzemeleri:

• 400 gram kuşbaşı dana eti
• 1 adet soğan
• 1 su bardağı yeşil mercimek
• 1 su bardağı buğday (önceden ıslatılmış)
• 1 su bardağı nohut (bir gece önceden ıslatılmış)
• 2 su bardağı süzme yoğurt
• 1 demet pazı
• 1 çay kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı tuz

Üzeri için:

• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 çay kaşığı pul biber
• 1 tatlı kaşığı kırmızı toz biber

Yapılışı:

Geceden buğday ve nohutu ıslatın. Ertesi gün ayrı ayrı haşlayın ve sularını süzün. Ek olarak, yeşil mercimeği haşlayın. Bakliyatların suyunu süzün ve kenara alın. Kuşbaşı etini düdüklü bir tencerede haşlayın. Soğanı doğrayıp kavurduktan sonra et ve bakliyatları ekleyin. Pazıyı da doğrayın ve bir tencereye koyun ve karıştırın.

Et suyu, tuz ve karabiberi karıştırdıktan sonra et suyunuz az gelirse, daha fazla su ekleyebilirsiniz. Tencerenin kapağını kapatarak 20 dakika daha pişirmeye devam edin. Ayrı bir kapta yoğurdu çırpın. Pişen yemeği hızlıca yoğurdun içine ekleyin. Ayrıca bir yerde sos için olan malzemeleri yağ ile kızdırdıktan sonra yemeğin üzerine ilave edip servis edebilirsiniz.

Kürt Yemekleri Denince Bahsetmeden Olmaz: Kürt Köftesi (Van)

Van denince akla gelen yemeklerden biri olan Kürt Köftesi, bulgurdan hazırlanan köftelerin patates ve yoğurtla buluştuğu geleneksel bir yemektir.

Malzemeleri:

• 1 su bardağı ince bulgur
• 1 su bardağı pilavlık bulgur
• 2 adet patates
• 1 kase sarımsaklı yoğurt
• 1 çorba kaşığı salça
• 5 çorba kaşığı salça
• Reyhan, pul biber, kuru nane ve tuz

Yapılışı:

Bulgur, ocakta kaynayan suya eklenir. Bulgurların yumuşayana kadar haşlanması gerekir. Haşlandıktan sonra soğumaya bırakılır ve soğuyunca baharatları ekleyerek karıştırılır. Bu bulgur karışımı ile yarım parmak uzunluğunda köfteler yapılır.

Tencereye üç su bardağı su ekledikten sonra kuşbaşı şeklinde doğranmış patatesler, su kaynayınca suya atılır. Köfteler, patatesler de yumuşamaya başlayınca eklenir. Köfteler piştikten sonra servis tabağına alınarak üzerine sarımsaklı yoğurt, kızdırılmış salçalı yağ ve baharatlar eklenir.

Mumbar’ın Farklı Hali: Kibe Bumbar

Diyarbakır’a özgü Kibe Mumbar, mumbar dolmasının yöresel bir versiyonudur. Kuzu işkembesi ve bağırsakla yapılan bu yemek, baharatlı iç harcıyla dikkat çeker.

Malzemeleri:

• 1 adet işkembe
• 1 adet kuzu bağırsak(mumbar)
• 100 gr iç yağ(kaşhe)
• 1 tane soğan
• 2 kase pirinç
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• Yarım yemek kaşığı biber salçası
• Nane
• Pulbiber
• Tuz

Yapılışı:

Önce soğanı ve iç yağı küçük küçük doğruyoruz. Ardından pirinç yıkayıp içine yerleştiriyoruz.

Baharatları ve salçaları ekledikten sonra onları iyice karıştırıyoruz. Ardından, işkembeleri avuç büyüklüğünde kesip harçtan koyuyoruz ve ardından dikiyoruz. İşkembeleri bu şekilde bitirdikten sonra bağırsakları dolduruyoruz; bağırsaklarım doldurdukça ters dönecektir.

Daha sonra bağırsakları ayrı bir yere koyup tuzla bir avuç ovuyoruz ve ardından yıkıyoruz. Bu işlemi üç kez yapıyoruz. Ardından düdüklüye biraz su ve tuz koyup kaynatıyoruz. Kaynayan suya bağırsakları ve işkembeleri atıyoruz.

Düdüklünün kapağını kapatıyoruz ve ocağı 45 dakika boyunca açık tutuyoruz. Yumuşak pirinç seviyorsanız, biraz daha fazla kaynatabilirsiniz.

Süslü Bir Yemek: Duvaklı Pilav

Kıymalı iç harçla hazırlanan ve ters çevrilerek servis edilen Duvaklı Pilav, hem görsel hem de lezzet açısından sofraların yıldızıdır.

Malzemeleri:

• 2 su bardağı pirinç
• 3 su bardağı su
• Sıvı yağ, tereyağı ve tuz (Ben haşlanmış nohut da ekledim, orijinal tarifte yok. )
• 300-400 gram kadar dana kıyma
• 2-3 yemek kaşığı kadar sıvı yağ
• 1 baş soğan
• Birkaç dal ince kıyılmış maydanoz
• 1 avuç kabukları soyulmuş iç badem
• Tuz, karabiber, yenibahar

Yapılışı:

Pirinçleri sıcak tuzlu suda beklettikten sonra bol miktarda su ile yıkayıp suyunu süzün. Pilav tenceresine iki yemek kaşığı kadar tereyağını koyun ve sıvı yağ ile iyice kavurun. Ardından sıcak su ekleyin ve önce yüksek ateşte fokurdamaya başlayınca en kısık ateşte suyunu çekin ve üzerine temiz bir bez örtüp pişmeye bırakın.

Kıymayı yağda iyice kavurun ve rengi dönünce soğanları ve bademleri ekleyin. Kıyma suyunu çektikten sonra tuzunu, kıyılmış maydanozu ve baharatları ekleyin ve altını kapatın. Önce kıymalı karışımı bir kaba koyun, sonra pilavı ekleyin ve ters çevirerek servis edin.

Diyarbakır’a Özgü: Nardanaş

Nar ekşisi ve nar taneleriyle hazırlanan Nardanaşı, Diyarbakır mutfağının ekşi aromalı en özgün yemeklerinden biridir.

Malzemeleri:

Köftesi için;

• 250 gr dana kıyma
• 1 su bardağı ince köftelik bulgur
• 1 Türk kahve fincanı irmik
• 1 adet rendelenmiş kuru soğan
• 1 adet yumurta
• 1 tatlı kaşığı kuru reyhan
• 1 çay kaşığı tuz, karabiber, toz tatlı biber
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı

Suyu için :

• 6 su bardağı su
• 1 adet rendelenmiş kuru soğan
• 1 tatlı kaşığı biber salçası
• 1 çay kaşığı, toz tatlı biber, tozşeker
• Yarım çay kaşığı karabiber
• 1 su bardağı haşlanmış nohut
• 1 yemek kaşığı tereyağ
• 3 yemek kaşığı zeytinyağı veya sıvı yağ
• 2 yemek kaşığı nar ekşisi

Yapılışı:

Köfteleri derin bir kaba koyun ve iyice yoğuralım. Sonra bir tabağa sıvı yağ veya su ekleyin. Bu, elimizi yağa veya suya bandırmak içindir. Daha sonra misket büyüklüğünde parçalar kopararak onları yuvarlayalım. Tencereye yağları, soğanı ve salçayı ekleyelim. 2 dakika kadar kavuralım. Sıcak suyu ekleyip ve karıştıralım ardından nohut, tuz ve baharatları ekleyelim.

Su kaynayınca köfteleri ekleyelim ve karıştıralım.

Daha sonra kısık ateşte 40 ila 45 dakika pişirelim. Ocağı kapattıktan sonra nar ekşisini ekleyelim ve bir kez karıştıralım. İnce doğranmış maydanoz serptikten sonra servis edebilirsiniz.

Tatlı Yemeden Olmaz: Şilke Tatlısı

Adıyaman yöresine ait olan Şilke, pekmez ve cevizle yapılan geleneksel bir Kürt tatlısıdır. Bayram ve özel günlerin vazgeçilmezidir.

Malzemeleri:

• 2 su bardağı un
• 300 g ceviz içi
• 1/2 lt pekmez
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• 4 su bardağı su

Yapılışı:

Derin bir tencerede iki su bardağı un ve dört su bardağı su ekleyerek elle hamur kıvamına gelinceye kadar çırpın. Hamurların yapışmaması için sacın altı yakalım. Bir kepçe hamur hazırlandıktan sonra saca dökelim ve oklava ya da tahta bir kaşıkla saca incecik yayalım, pişince diğer tarafı çevirelim. Bütün hamurlara aynı şekilde işlem uygulayalım.

Cevizin içini dövmek için bir kaba alalım. Sacda pişirilmiş (yufka) ekmekler sayarak ikiye bölelim ve yarısını bir tepsiye üst üste serdikten sonra üzerine ceviz serpebilirsiniz. Daha sonra ikinci yarısı üst üste yerleştirilir.

Pekmez ısıtıldıktan sonra sıcak şurup gibi olduğunda üzerine dökülür. Beş on dakika bekledikten sonra dilimlere kesilir ve sıcak olarak servis edilir.

Kürt Yemekleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kürt mutfağının en meşhur yemeği hangisidir?

Meftune, Keledoş ve Kürt Köftesi Kürt mutfağının en bilinen yemekleri arasında yer alır.

Kürt yemekleri hangi bölgelerde yaygındır?

Kürt yemekleri ağırlıklı olarak Diyarbakır, Van, Bitlis, Muş, Mardin, Şanlıurfa ve Hakkâri çevresinde yaygındır.

Kürt yemekleri acı mı olur?

Genel olarak Kürt yemekleri acıdan ziyade baharatlı ve dengeli lezzetlere sahiptir. Acılık tercihe göre ayarlanır.

Kürt mutfağında en çok hangi malzemeler kullanılır?

Bulgur, kuzu eti, yoğurt, tereyağı, bakliyat ve yöresel baharatlar Kürt mutfağının temelini oluşturur.

Kürt tatlıları var mı?

Evet. Şilke, pekmezli ve cevizli tatlılar Kürt mutfağında önemli bir yere sahiptir.