Diyarbakır’ı ziyaret eden pek çok kişi Hevsel Bahçeleri’ni görmek ve bu eşsiz yerin tadını çıkarmak istiyor. Bu sebeple Hevsel Bahçeleri nerede merak ediliyor. 2015 yılında UNESCO’nun Dünya Mirası listesine giren Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri hikayesi ile de dikkatleri çekiyor.
Diyarbakır’ın dünyaca ünlü bu alan ziyaretçilerini doğanın kalbine davet eden masalsı bir yer. Peki Hevsel Bahçeleri nerede, bu eşsiz alanın hikayesi nereden geliyor?
Özgünlüğünü yüzyıllar boyunca korumuş olan Hevsel Bahçeleri hikayesi ve diğer tüm bilgileri derledik. İşte cennetten bir köşeymişçesine şehrin ortasında yer alan Hevsel Bahçeleri Diyarbakır hakkında her şey…
Hevsel Bahçeleri: Şehrin Ortasında 8000 Yıllık Bir Miras
Mezopotamya, tarih boyunca sayısız uygarlığa ev sahipliği yapan topraklardır. Bu topraklarda yüzyıllardır birçok medeniyet yaşamış; kültürlerini, tarihi yapılarını ve doğal varlıklarını miras bırakmışlardır. Hevsel Bahçeleri de o miraslardan biridir.
Diyarbakır Kalesi ve Sur’da yer alan bölgenin otuzdan fazla uygarlığın izlerini taşıdığı bilinmekte.
Diyarbakır’da bulunan Hevsel Bahçeleri, Dicle Nehri’nin verimli sularıyla beslenen eşsiz bir ekosisteme sahiptir. Bu özel coğrafya, bereketi ve iklimiyle insanları binlerce yıldır kendine çekmiştir.
Bölgede yaklaşık 180 kuş türü olduğu tahmin edilmektedir. Öte yandan bahçeler; tilki, sansar, sincap ve kirpi gibi memelilere de ev sahipliği yapmakta.
Hevsel Bahçeleri hikayesi nedir anlatmadan önce merak edilen bir soruyu cevaplandıralım. Diyarbakır Hevsel Bahçeleri hakkında kısa bilgi verelim…
Hevsel Bahçeleri Nerede?
Hevsel Bahçeleri Dicle Nehri kıyısında ve Diyarbakır Kalesi ile nehir vadisi arasında yer almaktadır. Yaklaşık yedi yüz hektarlık arazisi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en büyük kuş cenneti olma özelliğine sahiptir.
Diyarbakır Kalesi ve Dicle Nehri’nin arasında yer alan Hevsel Bahçeleri, doğanın bu kültürel zenginliğe kondurduğu bir süs gibidir. Bu muhteşem bahçeler, nehrin kıyısında, antik Sur diyarının doğal bir parçası olarak yer alır.
Nehrin getirdiği verimli topraklar sayesinde bu alan binlerce yıldır tarım için ideal bir bölge olmuştur. Aynı zamanda bahçelerin coğrafi konumu, tarih boyunca bu bölgenin stratejik önemini artırmıştır. Ancak günümüzde bu alan sadece tarım için değil aynı zamanda rekreasyon ve dinlenme alanı olarak da kullanılmaktadır.
Hevsel Bahçeleri Hikayesi Nedir?
Oldukça canlı bir ekosisteme sahip olan bahçeler, insan yerleşimi açısından köklü bir tarihe sahiptir. Korunan bölgenin yaklaşık sekiz bin yıllık bir geçmişi olduğu düşünülmekte.
Hevsel Bahçeleri’nin hikayesi ve tarihi binlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Mezopotamya’nın ilk uygarlıklarından biri olan Sümerler bu topraklarda tarımı başlatmıştır. Bölgenin bereketli topraklarının farkına varan Sümerler bu yere “Cennet Bahçeleri” anlamına gelen “Edinu” adını verirler.
Sonrasında Asurlular, Babil İmparatorluğu, Persler, Bizanslılar ve Osmanlı İmparatorluğu gibi birçok medeniyet bu topraklarda hüküm sürer. Bölgede yaşayan her medeniyet, bölgedeki eşsiz bahçeleri korumuş ve geliştirmiştir.
Hevsel Bahçeleri, yüzyıllar boyunca halkın kullanımına açık bir alan olmuştur.
Hevsel Bahçeleri tarihi ile de meşhurdur. Bahçeler, eski zamanların ünlü ticaret yolu olan İpek Yolu güzergahında yer almaktadır. Geçmişte bu yolu kullanan kervanların, On Gözlü Köprü’den geçip Hevsel Bahçeleri’nde dinlendikleri söylenir.
Bölgeden geçen kervanlar, bahçelerin bereketli yiyeceklerinden de faydalanırmış. Bu yönüyle Hevsel Bahçeleri Diyarbakır hem gastronomi bölgesi hem kültürlerin temas ettiği bir geçiş alanı niteliğindedir.
Neden Hevsel Bahçeleri İsmi?
Eşsiz manzaraya sahip bu yerin tadını çıkarırken aklınıza bir şey daha takılabilir. Çünkü bahçeler hakkında merak edilenlerden biri de Hevsel Bahçeleri ismi nereden gelir sorusu.
Söylentiye göre Hevsel kelimesi Arapça’da “alt” anlamına gelmektedir. Kelimenin kökü “efsal ya da efsel” şeklindedir. Bu kelime Kırklar Dağı’nın aşağı kesimlerine atıfta bulunmaktadır. Kırklar Dağı da bölgedeki eski yerleşim yerlerindendir.
Hevsel kelimesi aynı zamanda “atık suların akıtıldığı yer” anlamına da geliyor.
Bir başka söylenti ise bölgenin önce Hoser Bahçeleri olarak adlandırıldığı sonrasında Hevsel’e dönüştürüldüğü yönünde.
Hevsel Bahçeleri’ne Nasıl Gidilir?
Hem gelişmiş hem de kültürlerin başkenti olan Diyarbakır’ı her yıl birçok kişi ziyaret ediyor. Diyarbakır’a giden birçok kişi Hevsel Bahçeleri’ni de görmek istiyor. Hevsel Bahçeleri hikayesini öğrenenler doğayla iç içe olan bu yeri merak ediyor. Peki Hevsel Bahçeleri’ne nasıl gidilir?
Bu eşsiz doğal yaşam alanına gitmek için öncelikle Diyarbakır merkeze gitmelisiniz. Şehrin merkezinde bulunan otobüs veya dolmuşları kullanarak Diyarbakır Suriçi’ne gitmeniz gerek. Eğer kendi aracınızla seyahat ediyorsanız direkt Suriçi’ne gidebilirsiniz.
Bahçeleri görmeden önce Diyarbakır Suriçi’nde yer alan tarihi yerleri gezin. Ardından cennet bahçesi olarak anılan bu alanda hem dinlenin hem de manzaranın keyfini çıkarın.
Sık Sorulan Sorular
Hevsel Bahçeleri özelliği nedir?
Hevsel Bahçeleri hem tarihi hem de doğal bir varlık olarak UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almaktadır. Bu bölge genel olarak geleneksel tarım yapılıyor olması, 180’den fazla kuş türünü ve canlıyı barındırması özelliklerine sahiptir.
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri’ni kim yaptı?
Diyarbakır Kalesi ya da diğer tabiriyle surlar MS. 346 yılında yapılmıştır. Günümüze kalan surların İmparator II. Constantinius tarafından yapıldığı bilinmekte. Ancak bölgenin aşağısında halan bahçeler beşeri alan değildir. Hevsel Bahçeleri doğal bir alan olarak yüzyıllardır varlığını korumaktadır.
Hevsel ne anlama gelir?
Hevsel kelimesinin “atık suların akıtıldığı yer” veya “haram su” anlamına karşılık geldiği söylenmektedir.
