Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde yaklaşık 150 yıllık olduğu bilinen tarihi su değirmeni, gelişen teknolojiye rağmen tüm gücüyle dönmeye devam ediyor. Yeşiltaş köyünde çağlayan derenin hemen kenarında bulunan ve tamamen suyun doğal gücüyle çalışan bu değirmende buğday, mısır ve bulgur gibi temel gıda ürünleri geleneksel yöntemlerle öğütülüyor. Ailesinden devraldığı bu tarihi değirmeni tam 47 yıldır aralıksız işleten 67 yaşındaki Hüseyin Kartal, dedesinin vasiyeti üzerine bu kadim mesleği gelecek kuşaklara aktarmak için büyük bir özveriyle çalışıyor.
Asırlık çınar gölgesinde geleneksel üretim
Yüksekova ilçe merkezine yaklaşık 50 kilometre uzaklıkta yer alan Yeşiltaş köyündeki değirmen, asırlardır suyun enerjisiyle dönerek bölge halkına hizmet veriyor. Asırlık çınar ağacının gölgesinde bulunan su değirmeninin taşları, yıllardır köylülerin getirdiği buğday, mısır ve bulguru geleneksel yöntemlerle un haline getiriyor. Değirmen yalnızca Yeşiltaş köylülerine değil, Dağlıca bölgesindeki diğer köylülere de kapılarını açıyor. Yaklaşık 1,5 asır önce inşa edildiği belirtilen bu yapıyı ailesinden devralan Hüseyin Kartal, 47 yıldır burada çalışarak bölgenin kültürel mirasını koruyor. Kartal, değirmende öğütülen ürünlerin doğallığını koruduğunu belirterek, suyun gücüyle dönen taşların unu yakmadığını ve kepekli yapısını bozmadan tamamen doğal şekilde öğüttüğünü vurguluyor. Dededen babaya, babadan amcalara ve nihayetinde kendisine geçen bu mesleği bir yaşam biçimi haline getiren Kartal, Hakkari bölgesinde benzeri kalan son örneklerden biri olan bu değirmenin köyü için çok değerli bir eser olduğunu ifade ediyor.
Dokuz çocuğunu bu değirmenle okuttu
Geçmiş yıllarda çok daha yoğun bir üretim temposuna sahip olan değirmen, günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte daha sınırlı bir kapasiteyle çalışıyor. Köyde çiftçilikle uğraşan ve aynı zamanda değirmeni işleten Kartal, şimdilerde günde yaklaşık 25-30 teneke un öğüttüklerini belirtiyor. Bir tenekenin yaklaşık 15 kilogram geldiğini ve öğütülen her tenekeden hizmet bedeli olarak 1 kilogram aldığını anlatan Kartal, değirmenin kendisi için sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda ailesinden kalan kutsal bir miras olduğunu dile getiriyor. Hüseyin Kartal, değirmeni işletirken bir yandan da 5'i erkek 4'ü kız olmak üzere toplam 9 çocuğunu büyütüp okutmayı başardığını gururla anlatıyor. Çocuklarının tamamını eğitim hayatına kazandırdığını, bir çocuğunun üniversiteyi bitirdiğini ve diğerlerinin kent merkezinde çalıştığını belirten Kartal, 47 yıldır başında olduğu bu değirmeni çocuklarının da sahiplenmesini ve gelecek kuşaklara aktarmasını yürekten istediğini söylüyor.
