Bitlis'in Ahlat ilçesinde bulunan Cihan Timrus'a ait ivesi koyun işletmesi, bölgedeki küçükbaş hayvancılık potansiyelini yükseltmeyi hedefleyen kapsamlı bir bilimsel araştırmaya ev sahipliği yapıyor. Bitlis Eren Üniversitesi Veterinerlik Bölümü Öğretim Görevlisi Cercis Atahan Atli tarafından yürütülen bu özel çalışma, geleneksel hayvancılık yöntemlerini modern moleküler genetik teknikleriyle bir araya getiriyor. Projenin ilk somut adımı olarak Şanlıurfa'daki TİGEM Ceylanpınar Tarım İşletmesi'nden getirilen ivesi ırkı damızlık koçlar, Oltuyazı köyündeki mevcut sürüye dahil edildi. Damızlık koçların sürüye katılmasıyla birlikte, uzun vadeli verim artışını hedefleyen çiftleşme süreci de resmen başlatılmış oldu.
İki yıllık bilimsel çalışma ile elit sürü hedefi
Bitlis Eren Üniversitesi Veterinerlik Bölümü Öğretim Görevlisi Cercis Atahan Atli ile küçükbaş hayvan yetiştiricisi Cihan Timrus'un iş birliğiyle yürütülen 24 aylık proje, ivesi koyunlarının genetik özelliklerini geliştirmeyi ve çok daha verimli bir sürü yapısı oluşturmayı amaçlıyor. Proje kapsamında özellikle et ve süt veriminin yükseltilmesi, ikizlik oranının artırılması ve genetik açıdan üstün özelliklere sahip hayvanların tespit edilmesi hedefleniyor. Elde edilecek kuzuların damızlık olarak değerlendirilmesiyle, bölgedeki hayvancılık kalitesinin kalıcı olarak artırılması planlanıyor. Yetiştirici Cihan Timrus, işletmelerindeki sürünün zaten özel ve elit bir yapıya sahip olduğunu belirterek, bu çalışmayla kan tazeleyerek genetik yapıyı daha da güçlendirmek istediklerini ifade etti. Ceylanpınar'dan getirilen koçların sürüye dahil edilmesiyle birlikte, süt verimi, ikizlik oranı ve et kalitesi gibi temel ekonomik göstergelerde ciddi bir artış beklediklerini vurgulayan Timrus, ülke hayvancılığına katkı sağlamak adına ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalıştıklarını dile getirdi.
Genetik belirteçlerle üstün hayvan seçimi
Projenin bilimsel boyutuna dikkat çeken Öğretim Görevlisi Cercis Atahan Atli, geleneksel seleksiyon yöntemlerinin yanı sıra modern genetik ve moleküler biyoloji tekniklerinin hayvancılıkta büyük fırsatlar sunduğunu belirtti. Atli, ekonomik açıdan kritik öneme sahip özelliklerle ilişkili genetik belirteçlerin kullanıldığı İşaretleyici Destekli Seleksiyon yönteminin, üstün hayvanların erken dönemde tespit edilmesinde kilit rol oynadığını açıkladı. İşletmedeki genetik ilerlemeyi hızlandırmayı hedeflediklerini söyleyen Atli, hayvanların bölgeye adaptasyonunun zaten tamamlandığını ve şimdi genetik belirteçler sayesinde daha elit bir sürü oluşturma aşamasına geçtiklerini ifade etti. Yaklaşık 5 yıldır doğal seleksiyon yoluyla yürütülen çalışmaların, bu yeni bilimsel yöntemle taçlandırılacağını belirten Atli, projenin sadece işletme için değil, tüm Bitlis hayvancılığı için önemli bir model oluşturacağını sözlerine ekledi. Elde edilecek verilerin bölgedeki diğer yetiştiricilere de yol göstermesi beklenirken, projenin sonuçlarının hayvancılık sektöründe verimliliği artıracak yeni bir dönemi başlatması öngörülüyor.
