Proje yalnızca bir tarımsal üretim çalışması olarak planlanmadı. Kadın ekonomisini güçlendirmek, mevsimlik işçilik nedeniyle göç etmek zorunda kalan kadınlara yeni bir üretim alanı açmak ve yerel tohumları gelecek kuşaklara taşımak amacıyla kurulan bostanlar, kadınların ortaklaşa yönettiği bir dayanışma modeline dönüştü.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde oluşturulan 15 kişilik kadın üretim ve komün grubu; ekimden sulamaya, yabancı otların temizlenmesinden hasada kadar sürecin bütün sorumluluğunu üstlendi. Kadınların yetiştirdiği ilk ürünler, şimdilik kendi ev ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılacak.
YEREL TOHUMLAR TALAYTEPE’DE TOPRAKLA BULUŞTU
Kadın Komün Kent Bostanları, Kayapınar ilçesine bağlı Talaytepe’de bulunan Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı yerleşkesinde kuruldu.
Kadın Politikaları Dairesi Başkanlığı ile Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığının ortak yürüttüğü proje kapsamında öncelikle üretime uygun araziler belirlendi. Bostanların teknik altyapısı ve tarımsal üretim için gerekli ihtiyaçlar belediye tarafından karşılandı.
Üretim alanlarında yerel tohumlardan elde edilen fideler kullanıldı. Böylece bölgede yetişen ürünlerin korunması ve yerel tohumların yeniden üretim döngüsüne kazandırılması hedeflendi.
Bostanlarda kimyasal yoğun üretim yerine ekolojik yöntemlerin yaygınlaştırılmasına öncelik verildi.
15 KADIN ÜRETİMİN TAMAMINI ÜSTLENDİ
Projenin merkezinde, kentte yaşayan ve daha önce mevsimlik işçilik için farklı şehirlere gitmek zorunda kalan kadınlar bulunuyor.
Bu kadınların öncülüğünde 15 kişilik üretim ve komün grubu oluşturuldu. Grup, bostanların bakımından ürünlerin toplanmasına kadar bütün süreci ortak bir çalışma anlayışıyla yürüttü.
Kadınlar yalnızca hasat aşamasında değil; toprağın hazırlanması, fidelerin dikilmesi, sulama, yabancı otların temizlenmesi ve ürünlerin korunması gibi çalışmaların tamamında görev aldı.
Ortak üretim modeliyle kadınların tarımsal bilgi ve deneyimlerini artırmaları, kazandıkları teknik becerileri ilerleyen dönemlerde farklı üretim alanlarına taşımaları amaçlanıyor.
SEBZELERİN YANI SIRA AROMATİK BİTKİLER DE YETİŞTİRİLDİ
Komün Kent Bostanlarında tek tip üretim yerine geniş bir ürün çeşitliliği oluşturuldu.
Bostanlarda patlıcan, domates ve biber gibi sebzelerin yanı sıra nane, kekik, biberiye ve aynısefa gibi tıbbi ve aromatik bitkiler yetiştirildi. Ayrı bir üretim alanında ise kornişon ekimi yapıldı.
İlk hasatta toplanan ürünlerin, üretime katılan kadınların ev ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirilmesi kararlaştırıldı. Projenin ilerleyen aşamalarında üretim kapasitesinin artırılması ve elde edilen ürünlerin kadın ekonomisine doğrudan katkı sağlayacak bir modele dönüştürülmesi hedefleniyor.
“ÇOK BÜYÜK BİR EMEK VAR”
Kadın Politikaları Dairesi Başkanı Özden Gürbüz Sümer, bostanların Kadın Ekonomisini Güçlendirme Müdürlüğü öncülüğünde kurulduğunu söyledi.
Üretim alanlarının yerel tohumlardan elde edilen fidelerle oluşturulduğunu belirten Sümer, çalışmanın kadın ekonomisini güçlendirmenin yanı sıra ekolojik üretimi yaygınlaştırmayı amaçladığını ifade etti.
Bostanlardaki ürün çeşitliliğine dikkati çeken Sümer, şöyle konuştu:
“Şu an için patlıcanından domatesine, biberine kadar bir sebze alanımız var. Tıbbi naneden kekiğe, biberiyeye ve aynısefaya kadar tıbbi ve aromatik bitkilerin yetiştirildiği bir alanımız bulunuyor. Başka bir bostanımızda da kornişon ekimi gerçekleştiriliyor. Çok büyük bir emek var.”
HEDEF ÜRETİMİ DAHA GENİŞ ALANLARA TAŞIMAK
Projenin ilk aşamasında kadınların kendi ev ihtiyaçlarını karşılamasına öncelik veriliyor. Ancak bostanlarda edinilen bilgi ve deneyimin, ilerleyen dönemde daha kapsamlı bir ekonomik modele dönüşmesi planlanıyor.
Kadınların tarımsal üretimde kazandıkları teknik birikimle yeni alanlarda üretim yapmaları, ürün çeşitliliğini artırmaları ve kent ekonomisinde daha görünür hale gelmeleri hedefleniyor.
Komün Kent Bostanlarında gerçekleştirilen ilk hasat, kadın emeğini, yerel tohumu ve ekolojik üretimi aynı alanda buluşturan projenin ilk somut sonucu oldu.
