Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, bölgedeki çığ riskini en aza indirmek amacıyla yapay zeka destekli bir erken uyarı sistemi üzerinde çalışmaya başladı. 2020 yılında 42 kişinin hayatını kaybettiği Van-Bahçesaray kara yolunda, tehlikeli bölgelere yerleştirilecek sensörler ve kameralar sayesinde riskler önceden tespit edilecek. Üniversite yönetimi, bu sistemle birlikte doğal afetlerin felakete dönüşmesini engellemeyi amaçlıyor.
Çığ felaketine karşı teknolojik önlem
2020 yılının Şubat ayında yaşanan acı olay, bölgedeki güvenlik önlemlerinin önemini bir kez daha gözler önüne serdi. O tarihten bu yana çığ riski nedeniyle kış aylarında sık sık trafiğe kapatılan yol, bölge halkının ulaşımını zorlaştırıyor. Mühendislik Fakültesi bünyesinde kurulan özel komisyon, elektrik-elektronik, jeoloji ve çevre mühendisliği alanlarındaki uzmanlarla birlikte projeyi yürütüyor. Çalışmalar, riskli bölgelerin belirlenmesi, verilerin yapay zeka ile analizi ve kurumlar arası koordinasyon olmak üzere üç ana aşamadan oluşuyor.
Yapay zeka ile risk analizi
Proje kapsamında belirlenen noktalara yerleştirilecek radar ve sensörler, bölgedeki çevresel değişimleri sürekli olarak izleyecek. Toplanan veriler, geliştirilen özel algoritmalar ve görüntü işleme sistemleri sayesinde anlamlı hale getirilecek. Böylece çığ tehlikesinin hangi seviyeye ulaştığı ve ne zaman gerçekleşebileceği önceden tahmin edilebilecek. Erken uyarı sistemi devreye girdiğinde, AFAD ve Karayolları gibi ilgili kurumlar anında bilgilendirilerek gerekli önlemlerin alınması sağlanacak.
Ulaşım kısıtlamalarına bilimsel çözüm
Sistemin en önemli hedeflerinden biri, kış boyunca yolu tamamen trafiğe kapalı tutmak yerine sadece riskli anlarda müdahale edebilmek. Prof. Dr. Remzi Tuntaş, bölge halkının aylarca izole bir yaşam sürmesinin önüne geçmek istediklerini vurguluyor. Bilimsel verilerle desteklenen bu yöntem, trafiğin güvenli olduğu zamanlarda akışın devam etmesine imkan tanıyacak. Proje, Van-Bahçesaray hattında başarıya ulaştıktan sonra benzer fiziksel koşullara sahip diğer bölgelerde de uygulanacak. İnsan hayatını korumayı temel alan bu çalışma, bölgenin kronikleşen ulaşım sorunlarına teknolojik bir çözüm sunmayı hedefliyor.
