ABD Başkanı Donald Trump, İran’da devam eden protestolara ilişkin açıklamalarında Tahran yönetimine yönelik sert ifadeler kullandı. Trump, göstericilere yönelik olası müdahalelere dikkat çekerek, protestocuların öldürülmesi durumunda İran’a karşı sert adımlar atılabileceğini söyledi.
PROTESTOLAR 12. GÜNÜNDE
İran’da ekonomik kriz ve yerel para birimindeki değer kaybı nedeniyle başlayan protestolar 12. gününe girerken, Trump 8 Ocak Perşembe günü bir Amerikan radyosuna verdiği röportajda İranlı yetkililere uyarıda bulundu.
Trump, İran yönetimine daha önce de mesaj verdiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa -ki kargaşa zamanlarında bunu yapmaya meyilliler ve şu an çok fazla kargaşa var- onlara çok sert vururuz"
BAŞKANLIK YETKİLERİNE DAİR TARTIŞMALI AÇIKLAMALAR
Trump, New York Times gazetesine yaptığı değerlendirmelerde ise başkanlık yetkileri ve dış politika yaklaşımı hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Uluslararası hukuk konusundaki tutumunu, "Uluslararası hukuka ihtiyacım yok ve kimseye zarar vermeye çalışmıyorum" sözleriyle ifade eden Trump, ordu üzerindeki yetkisini şu cümlelerle tanımladı:
"Silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak yetkim, yalnızca kendi kişisel ahlakımla sınırlıdır."
UKRAYNA VE AVRUPA DEĞERLENDİRMESİ
Trump, Avrupa ülkelerine ve Ukrayna’daki savaşa da değindi. Avrupa’ya karşı “çok vefalı” davrandığını savunan Trump, Rusya’nın ABD dışında NATO üyesi ülkeleri dikkate almadığını ileri sürdü. Bu çerçevede, "Eğer benim çabalarım olmasaydı, Rusya şu an Ukrayna'nın tamamını ele geçirmiş olurdu" ifadelerini kullandı.
ÇİN VE TAYVAN YORUMU
ABD Başkanı, Çin ile Tayvan arasındaki gerilime ilişkin değerlendirmesinde ise Pekin yönetiminin mevcut dönemde askeri bir adım atmayacağını düşündüğünü belirtti. Trump, "Çin Devlet Başkanı, benden sonra göreve gelecek bir başkan döneminde Tayvan'a saldırabilir ancak ben başkan olduğum sürece bunu yapmayacağına inanıyorum" şeklinde konuştu.
İRAN’DA GÜVENLİK DURUMU VE İNTERNET KESİNTİSİ
Trump’ın açıklamaları, İran genelinde protestoların sertleştiği bir döneme denk geldi. Yerel kaynaklar ve resmi verilere göre, Aralık ayı sonundan bu yana süren gösterilerde, aralarında güvenlik güçlerinin de bulunduğu en az 21 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
İnternet izleme kuruluşu NetBlocks ise İran’ın tam anlamıyla bir "dijital karanlığa" girdiğini ve ülke genelinde internet erişiminin kesildiğini raporladı.
SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMI VE PROTESTO İDDİALARI
Trump, Truth Social hesabından İsrail’de yayın yapan Kanal 13 televizyonuna ait bir videoyu paylaştı. Videonun başlığında,
"Bir milyondan fazla kişi gösteri düzenledi: İran'ın ikinci büyük şehri protestocuların kontrolü altına girdi, rejim güçleri şehri terk etti." ifadeleri yer aldı.
Videoda ise, "İran'ın ikinci büyük şehri Meşhed'deki protestolara katılanların sayısı bir milyonu aştı." ifadelerine dikkat çekildi.
GÖSTERİLERİN BAŞLANGICI VE FARKLI RAKAMLAR
İran’da protestolar, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı’da başladı ve kısa sürede ülke geneline yayıldı.
Resmi makamlar ölü ve yaralı sayısına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerin 12. gününde yayımladığı raporda 8’i emniyet görevlisi olmak üzere 42 kişinin yaşamını yitirdiğini, çok sayıda kişinin yaralandığını ve 2 bin 277 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.
Tesnim Haber Ajansı ise protestolarda yaralanan polis sayısının 568’e, Besic olarak bilinen milis gücündeki yaralı sayısının ise 66’ya yükseldiğini bildirdi.
