CHP Diyarbakır Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, tahliye edilen veya hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmayan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesini Türkiye Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a yönelttiği soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı. Tanrıkulu, bu uygulamayı “seçme ve seçilme hakkının fiilen ortadan kaldırılması” olarak nitelendirdi.
TAHLİYE EDİLEN BAŞKANLAR GÖREVLERİNE BAŞLATILMIYOR
Tanrıkulu, önergesinde görevden alınan, tutuklanan ve ardından tahliye edilen belediye başkanlarının koltuklarına dönememesinin hukuki ve demokratik ilkelerle bağdaşmadığını vurguladı. Ahmet Türk, Ahmet Özer ve Zeydan Karalar örnekleri üzerinden, yargılama süreci devam etmesine veya tahliye kararları verilmiş olmasına rağmen göreve dönemediklerine dikkat çekti.
Tanrıkulu, “Halkın sandık iradesiyle seçilmiş yerel yöneticilerin görevlerinden fiilen uzaklaştırılması; masumiyet karinesi, seçilme hakkı ve yerel yönetimlerin özerkliği ilkelerinin ihlalidir” ifadelerini kullandı.
İDARİ TASARRUF VE HUKUKİ ELEŞTİRİLER
Anayasa’nın 2, 36, 67 ve 127’nci maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) hükümlerine atıfta bulunan Tanrıkulu, görevden uzaklaştırma işlemlerinin sadece “istisnai, geçici ve ölçülü” olması gerektiğini hatırlattı. Hakkında kesinleşmiş bir hüküm bulunmayan başkanların görevine başlatılmamasını ise “idari tasarruf yoluyla irade gaspı” olarak tanımladı.
BAKAN TUNÇ’A YÖNELTİLEN SORULAR
Tanrıkulu, önergesinde Bakan Tunç’a şu soruları yöneltti:
• Görevden alınan, tutuklanan veya tahliye edilen belediye başkanlarının (Ahmet Türk, Ahmet Özer, Zeydan Karalar ve diğerleri) tam listesi nedir ve bu kişilere yöneltilen suç isnatlarının hukuki niteliği nedir?
• Tahliye edilen başkanların görevlerine başlamaması hangi yasal dayanağa dayanıyor?
• Kayyım atamaları yapılırken orantılılık ve geçicilik ilkeleri nasıl gözetiliyor?
• Görevden alınan başkanların yerine atanan kayyımların yetki kapsamı, belediyelerin mali yapısı üzerindeki etkileri ve idari kararları hakkında herhangi bir hukuki denetim mekanizması bulunuyor mu?
• Görevden alma ve iade süreçlerinde standart bir idari prosedür uygulanıyor mu, tüm belediye başkanları için eşitlik ilkesi gözetiliyor mu?
• AİHM içtihatları doğrultusunda seçilmiş yerel yöneticilerin haklarını koruyacak yeni bir yasal düzenleme yapılacak mı?
HUKUKİ GÜVENLİK VE DEMOKRATİK KAYGILAR
Tanrıkulu, mevcut uygulamanın “hukuki güvenlik” ilkesini zedelediğini belirterek, seçilmiş belediye başkanlarının haklarının korunmasına yönelik yasal düzenleme ihtiyacına dikkat çekti.