Şırnak’ın Cizre ilçesinde yaşayan engelli bireyler, şehir merkezindeki altyapı yetersizlikleri nedeniyle günlük temel ihtiyaçlarını karşılamakta ciddi sorunlar yaşıyor. Kaldırımlardaki rampaların eksikliği, iş yerleri ve kamu kurumlarındaki erişilebilirlik engelleri, engelli vatandaşların sosyal hayata katılımını doğrudan kısıtlıyor. Cizre sokaklarında tekerlekli sandalye ile hareket etmeye çalışan vatandaşlar, önü araçlarla kapatılmış rampalar ve bozuk zeminler nedeniyle sürekli başkalarının yardımına ihtiyaç duyuyor. Engelli bireyler, acınmak yerine hak ettikleri erişilebilir bir yaşam alanı ve düzenli altyapı hizmetleri beklediklerini vurguluyor.
Şehir içi ulaşımda yaşanan büyük zorluklar
Baki Aydın, sabah saatlerinde evinden çıktığında yolların kapalı olması nedeniyle trafiğin arasında ilerlemek zorunda kaldığını anlatıyor. Kaldırımların engellilere uygun olmadığını ve bozuk olduğunu belirten Aydın, marketlere, bankalara veya kamu kurumlarına girmekte büyük güçlük çektiklerini ifade ediyor. Engelli yollarının bulunmaması ve mevcut geçiş noktalarının araçlar tarafından işgal edilmesi, engellileri trafikle iç içe bir yaşam sürmeye zorluyor. Şarj istasyonlarının eksikliği nedeniyle yolda kalan engellilerin, diğer vatandaşların yardımıyla evlerine ulaşabildiği bu durum, bağımsız hareket etme özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırıyor.
Sosyal hayata katılımda engeller
Doğuştan engelli olan 23 yaşındaki Emrullah Aydın, Cizre’de engellilere uygun iş imkanlarının kısıtlı olduğunu ve fiziksel engellerin bu durumu daha da zorlaştırdığını dile getiriyor. Marketlere rampa olmadığı için giremediğini, bozuk yollar nedeniyle sürekli düşme riskiyle karşı karşıya kaldığını belirten Aydın, kendi alışverişini bile yapamamaktan şikayetçi. Bir başkasına muhtaç kalmanın yarattığı psikolojik baskının yanı sıra, kaza yapma ihtimalinin yüksek olması engelli bireyleri evlerine kapanmaya itiyor. Yetkililerden yolların düzeltilmesini ve engellilerin kimseye ihtiyaç duymadan hareket edebileceği erişilebilir bir şehir düzeni kurulmasını talep ediyor.
Hak temelli bir yaşam beklentisi
Uzun yıllardır engelli hakları üzerine çalışan ve ailesinde de engelli bireyler bulunan Aynur Özdemir, sorunun sadece Cizre ile sınırlı olmadığını, Türkiye genelinde engelli haklarının yeterince gözetilmediğini savunuyor. Engelli bireylerin lokantalara giremediğini, caddelerde özgürce dolaşamadığını ve en temel ihtiyaçlarını bile başkalarının yardımıyla karşılayabildiğini gözlemlediğini aktarıyor. Rampaların ya araçlar tarafından kapatıldığını ya da tekerlekli sandalye kullanımına uygun olmadığını belirten Özdemir, engellilere acımak yerine onlara hak ettikleri yaşam standartlarının sunulması gerektiğini vurguluyor. Engelli bireylerin tek isteği, kimseye muhtaç kalmadan, özgürce ve güvenle sosyal hayatın her alanında yer alabilmek.
