Meclis’te 2025’in son aylarında kabul edilen ve 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yasa ile Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) borcu bulunan kişilerin aylıklarından kesinti yapılması uygulaması başlatıldı. Düzenleme, SGK Kanunu’nda yapılan değişiklikle hayata geçirildi.
KESİNTİ ORANI VE KAPSAM
Yeni düzenlemeye göre, SGK’ye borcu bulunan ve SGK’den aylık alan kişilerin maaşlarından yüzde 25’i geçmemek üzere otomatik kesinti yapılabilecek. Prim borçları, genel sağlık sigortası borçları ve idari para cezaları bu kapsamda aylıklardan tahsil edilecek. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların SGK tarafından belirleneceği bildirildi.
KİMLERİ KAPSIYOR?
Düzenleme; SGK’den “emekli, malul, vazife malulü, dul veya yetim aylığı” alanları kapsıyor. Bu yönüyle yasa, milyonlarca yurttaşı ilgilendiriyor.
DUL VE YETİM AYLIKLARININ DAĞILIMI
Resmî adıyla ölüm aylığı olan dul ve yetim aylıkları, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda ödeniyor. Eşin çocuklarla birlikte aylık alması durumunda oran yüzde 50, çocuk bulunmaması halinde ise yüzde 75 olarak uygulanıyor. Kadın ve erkek çocukların hak sahipliği; yaş, öğrenim durumu, sigortalılık ve evlilik gibi kriterlere göre değişiyor. Bazı durumlarda anne ve babalar da ölüm aylığından yararlanabiliyor.
TEK GELİR KAYNAĞI OLABİLİYOR
Ölüm aylığı alan kişilerin büyük bölümünde bu ödeme tek gelir kaynağını oluşturuyor. Sigorta primlerinin yetersiz ya da düşük ödenmiş olması ve vefatın ardından bağlanan aylıkların genellikle düşük tutarlarda kalması, geçim sorunlarını artırıyor.
KESİNTİ SONRASI AYLIKLAR NE KADAR OLACAK?
Ölüm aylıklarında en düşük ödemeler;
• Yüzde 25 hisse oranına göre 5 bin TL,
• Yüzde 50 hisse oranına göre 10 bin TL,
• Yüzde 75 hisse oranına göre 15 bin TL olarak belirtiliyor.
Yeni uygulama kapsamında, örneğin 5 bin TL yetim aylığı alan bir kişinin SGK prim borcu nedeniyle her ay 1.250 TL’ye kadar kesinti yapılabilecek. Bu durumda aylık ödeme 3.750 TL’ye düşebilecek. En düşük seviyeden yüzde 75 oranında dul aylığı alan çocuksuz bir eşin maaşından ise 3.750 TL’ye kadar kesinti yapılması halinde, eline geçen tutar 11.250 TL olacak.