Suriye’de Geçici Şam yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında 30 Ocak’ta duyurulan ve bölgenin Şam yönetimiyle bütünleşmesini öngören anlaşmaya ilişkin yeni iddialar gündeme geldi.
Yeni Yaşam gazetesinde yayımlanan Serdar Altan imzalı habere göre, anlaşmanın son halinin şekillendiği toplantıya Ankara’dan resmi bir heyet ile Abdullah Öcalan’ı temsil ettiği belirtilen bir heyetin de katıldığı öne sürüldü. İddialar diplomatik kaynaklara dayandırıldı.
ÇOK TARAFLI MÜZAKERE MASASI İDDİASI
Haberde yer alan bilgilere göre, anlaşma öncesinde Rojava’nın Cezire bölgesinde kurulan müzakere masasında krizin tarafları ile uluslararası aktörlerin bir araya geldiği ileri sürüldü.
İddiaya göre toplantıda Türkiye’den devlet heyeti, Öcalan’ı temsil ettiği belirtilen heyet, Şam yönetimi yetkilileri, Özerk Yönetim temsilcileri ile ABD ve Fransa’dan diplomatlar yer aldı. Bu temasın, farklı tarafların doğrudan müzakere yürüttüğü nadir görüşmelerden biri olduğu değerlendirildi.
SÜREÇTE ÇATIŞMALARIN ETKİSİ
Ocak ayı başında Halep çevresindeki çatışmaların süreci zorlaştırdığı, 18 Ocak’ta Şam tarafından sunulan taslağın reddedilmesiyle müzakerelerin tıkandığı, ancak çok taraflı görüşmelerle sürecin yeniden yön değiştirdiği iddia edildi.
İMRALI VE DEVLET YETKİLİLERİ ARASINDA GÖRÜŞME İDDİASI
Haberde ayrıca Abdullah Öcalan’ın sahadaki gerilimin çatışmaya dönüşmemesi amacıyla devreye girdiği ve İmralı ile devlet yetkilileri arasında yürütülen görüşmeler sonucunda doğrudan diyalog kanallarının açılmasının talep edildiği öne sürüldü.
Görüşmelerde anlaşmanın temel çerçevesini oluşturan başlıkların ele alınduğu, özellikle öz savunma güçlerinin statüsü, yerel yönetim yapılarının korunması, eğitim ve dil haklarının müzakere edildiği belirtildi.
MUTABAKAT METNİNİN OLUŞUMU
İddialara göre ortaya çıkan mutabakat metni, sahadaki aktörlerin ve garantör ülkelerin gözetiminde son halini aldı.
ANLAŞMANIN İÇERİĞİNE DAİR AÇIKLAMA
DSG’nin resmi internet sitesinde yayımlanan açıklamada anlaşmanın genel çerçevesi şöyle aktarıldı:
“Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye Hükümeti Arasındaki Anlaşma Metni;
Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye hükümeti arasında, kapsamlı bir anlaşma uyarınca ateşkese varılmış; iki taraf arasındaki askeri ve idari güçlerin kademeli bir entegrasyon süreci üzerinde de mutabakata varılmıştır.
Anlaşma; askeri güçlerin temas hatlarından çekilmesini, İçişleri Bakanlığı'na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlo şehir merkezlerine girmesini ve bölgedeki güvenlik güçlerinin entegrasyon sürecinin başlatılmasını, Suriye Demokratik Güçleri'nden üç tugayı içeren bir askeri tümen oluşturulmasını ve buna ek olarak Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde Kobani güçleri için bir tugay kurulmasını kapsamaktadır.
Anlaşma ayrıca, sivil memurların kadrolarının korunmasıyla birlikte Özerk Yönetim kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesini de içermektedir.
Ayrıca Kürt halkının medeni ve eğitim haklarının düzenlenmesi ve yerinden edilenlerin bölgelerine geri dönüşlerinin garanti altına alınması konusunda da anlaşmaya varılmıştır.
Anlaşma, ilgili taraflar arasındaki işbirliğini güçlendirerek ve ülkeyi yeniden inşa etme çabalarını birleştirerek, Suriye topraklarını birleştirmeyi ve bölgede tam entegrasyon sürecini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.”
BİRİNCİ AŞAMA: GÜVENLİK VE ASKERİ DÜZENLEMELER
Kalıcı ateşkes ilan edilmesi, operasyonların durdurulması, IŞİD hapishanelerinin korunmasının sürdürülmesi ve DSG güçlerinin belirlenen askeri alanlara çekilmesi öngörülüyor. Ayrıca DSG’ye bağlı birliklerin Suriye ordusu yapısına entegre edilmesi planlanıyor.
İKİNCİ AŞAMA: GÜVENLİK VE İDARİ DÜZENLEMELER
Şehir merkezlerinde sembolik güvenlik varlığı oluşturulması ve güvenlik güçlerinin İçişleri Bakanlığı yapısına dahil edilmesi planlanıyor. Yerel yönetici atamalarının tarafların önerileri doğrultusunda yapılması öngörülüyor.
ÜÇÜNCÜ AŞAMA: KRİTİK TESİSLERİN DEVRALINMASI
Petrol sahaları ve havalimanı gibi stratejik tesislerin merkezi kurumlara devredilmesi ve sivil personelin entegrasyonu hedefleniyor.
DÖRDÜNCÜ AŞAMA: SİVİL KURUMLARIN ENTEGRASYONU
Sınır kapılarının yeniden düzenlenmesi, sivil kurumların merkezi yapıya bağlanması ve çalışanların kadrolarının korunması planlanıyor.
SÜREÇ BOYUNCA GEÇERLİ HÜKÜMLER
Askeri güçlerin yerleşim alanlarına girişinin sınırlandırılması, eğitim diplomalarının tanınması, sivil toplum ve medya kurumlarının yasal statüye kavuşturulması, eğitim süreçlerinde yerel özelliklerin korunması ve yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşünün sağlanması gibi maddeler yer alıyor.