Kurye Hakları Derneği’nin 2025 yılına ilişkin hazırladığı Moto Kurye Ölümleri Raporu, Türkiye’de hızla büyüyen moto kurye sektöründe yaşanan ölümlü iş kazalarının boyutunu ortaya koydu. Dernek tarafından derlenen verilere göre, 2025 yılı boyunca en az 44 motokurye çalışırken yaşamını yitirdi. Resmî bir veri tabanının bulunmaması nedeniyle bu sayının “asgari” olduğu belirtildi.
ÖLÜMLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ GENÇ KURYELER
Raporda, hayatını kaybeden kuryelerin önemli bir kısmının gençlerden oluştuğu kaydedildi. Verilere göre ölümlerin yüzde 61’i, 18-28 yaş aralığındaki 27 gence ait. Ayrıca 2025 yılında 18 yaş altındaki 4 çocuk kuryenin çalışırken yaşamını yitirdiği bilgisi yer aldı. Dernek, bu durumun sektördeki denetim eksikliğinin kalıcı hale geldiğine işaret ettiğini vurguladı.
İSTANBUL İLK SIRADA YER ALDI
İllere göre dağılımda İstanbul, 13 ölümle ilk sırada yer aldı. İzmir ise 7 ölümle ikinci sıraya yükseldi. Raporda, İzmir’deki artışa dikkat çekilerek, moto kurye ölümlerinin yalnızca belli başlı büyük kentlerle sınırlı olmadığı ifade edildi. Toplamda 18 farklı ilde moto kurye ölümü tespit edildi.
İŞ BASKISI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI ÖNE ÇIKIYOR
Ölümlerin, çalışma biçimine göre neredeyse eşit dağıldığı bildirildi. Hayatını kaybeden kuryelerin yarısının büyük platform şirketlerinde, diğer yarısının ise restoran ve yerel işletmelerde çalıştığı aktarıldı. Platform bazında ise ölümlerin Yemeksepeti, Trendyol, Fiyuu, Vigo ve Paket Taksi/Migros bünyesinde yoğunlaştığı belirtildi.
Raporda, vakaların alkollü sürücü çarpması, kapı açılması, arkadan çarpma ve çeşitli trafik ihlalleri nedeniyle meydana geldiği ifade edilirken, bu olayların “kaza” olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı. Uzun çalışma saatleri, hız baskısı, güvencesiz istihdam ve yetersiz ekipman kullanımının iş cinayetlerinin temel nedenleri arasında yer aldığı belirtildi.
MESLEK HASTALIKLARINA DA DİKKAT ÇEKİLDİ
2025 raporunda ilk kez meslek hastalıkları riskine de yer verildi. Sürekli titreşim, ağır yük taşıma, egzoz dumanına maruz kalma ve olumsuz hava koşullarının; bel ve boyun fıtığı, solunum yolu hastalıkları ile kronik ağrılara yol açtığı ifade edildi. Özellikle “esnaf kurye” modeliyle çalışanların Bağ-Kur statüsü nedeniyle meslek hastalığı tanısı almakta ciddi zorluklar yaşadığına dikkat çekildi.
YETKİLİLERE ÇAĞRI
Kurye Hakları Derneği, raporun sonunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile TÜİK’e resmî veri paylaşımı çağrısında bulundu. Dernek ayrıca moto kuryeliğin “çok tehlikeli meslekler” sınıfına alınmasını, çocuk işçiliğine karşı etkin denetimlerin yapılmasını ve platform şirketlerinin kurye sayıları ile kaza verilerini kamuoyuyla paylaşmasını talep etti.