Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısının azaltılması sonrası dikkatler, bu yıl uygulanması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne (TES) yöneldi. Zorunlu katılım esasına dayanması öngörülen yeni modelde, çalışan maaşlarından her ay yüzde 3 oranında kesinti yapılması planlanıyor.
Emeklilik yapısına ilişkin yapılan düzenlemeler kamuoyunda tartışılmaya devam ederken, BES’te yapılan son değişikliğin ardından TES’in kapsamına ilişkin detaylar daha görünür hale geldi.
BES’TE DEVLET KATKISI ORANINDA DEĞİŞİKLİK
Ocak ayı başında Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile BES kapsamında uygulanan devlet katkısı yüzde 30’dan yüzde 20 seviyesine indirildi.
Uzun süredir gündemde olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi öncesinde atılan bu adımın ardından, yeni sistemin nasıl işleyeceğine dair bilgiler kamuoyuna yansımaya başladı.
TES’İN YAPISI VE ZORUNLU KATILIM MODELİ
Basında yer alan bilgilere göre Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) bağımsız bir yapı olarak tasarlanıyor. Sisteme katılımın zorunlu olması planlanırken, çalışanların maaşlarından her ay yüzde 3 oranında kesinti yapılması öngörülüyor.
Bu kesintiler için alt veya üst limit belirlenmesi planlanmıyor. Aylık net geliri 28 bin 75 TL seviyesinde olan çalışanların da zorunlu katılım kapsamında yer alacağı belirtiliyor.
İŞVEREN VE DEVLET KATKISI MODELİ
Taslak çalışmaya göre çalışan maaşından yapılacak yüzde 3’lük kesintiye ek olarak işverenin de aynı oranda katkı sağlaması planlanıyor. Bu tutarların üzerine ayrıca yüzde 30 oranında devlet katkısı eklenmesi öngörülüyor.
TES VE BES ARASINDAKİ TEMEL FARKLAR
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin mevcut BES uygulamasından farklı bir işleyişe sahip olması bekleniyor. TES’e dahil olan katılımcıların birikimlerini istedikleri zaman çekemeyecekleri ifade ediliyor.
Sistemde biriken tutarlara yalnızca hamilelik, askerlik ve sağlık sorunları gibi zorunlu durumlarda kısmi erişim sağlanabilecek.
Ayrıca uzun süre aynı işyerinde çalışanların sistemden daha avantajlı yararlanmasının hedeflendiği belirtilirken, iş değiştiren çalışanların birikimlerinin de sistem koruması altında kalacağı ifade ediliyor.
EMEKLİLİK DÖNEMİNDE ÖDEME MODELİ
BES’te katılımcılar birikimlerini toplu ödeme veya maaş şeklinde alabilirken, TES’te farklı bir model uygulanması planlanıyor. Yeni sistemde SGK emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir emekli maaşı verilmesi öngörülüyor.
TES kapsamında biriken paralara erişim, SGK emeklilik yaşı ile bağlantılı olacak. Sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58 ile 65, erkeklerde ise 60 ile 65 yaş arasında kademeli bir emeklilik yaşı şartı uygulanması planlanıyor. Bu yaşlara ulaşmadan sistemdeki birikimlerin çekilmesine izin verilmeyecek.
SOSYAL MEDYADA TEPKİLER
Hazırlık aşamasındaki TES düzenlemesi sosyal medyada da geniş tartışmalara neden oldu. Çok sayıda kullanıcı, yüksek enflasyon koşullarında geçim sıkıntısı yaşadıklarını dile getirirken, maaşlardan yapılacak yüzde 3’lük kesintinin bütçeleri üzerinde ek yük oluşturacağı görüşünü paylaştı.