Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde geçen yıl gerçekleştirilen genel nüfus sayımının nihai sonuçları kamuoyuna duyuruldu. Açıklanan verilere göre, Kürdistan Bölgesi ile bu bölgenin idaresi dışında kalan Kürt yerleşimlerinde toplam 10 milyon 496 bin 112 kişi yaşıyor.
Irak Planlama Bakanlığı’nın 26 Kasım’da yayımladığı sonuçlar, ülkenin demografik yapısına ilişkin önemli bilgiler ortaya koydu.
Raporda, Irak ve Kürdistan Bölgesi’nin toplam nüfusunun 46 milyon 118 bin 793 olduğu belirtildi. Bu veriler doğrultusunda, Kürdistan Bölgesi ile Anayasa’nın 140. maddesi kapsamında tanımlanan tartışmalı Kürt bölgelerine ilişkin dağılım açıklandı.
KÜRDİSTAN BÖLGESİ VE “İDARE DIŞINDAKİ” KÜRT BÖLGELERİ
Toplam 10,5 milyonluk nüfusun 6 milyon 519 bininin Kürdistan Bölgesi’nin resmi idaresindeki Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Halepçe illerinde yaşadığı bildirildi.
3 milyon 949 bin 983 kişi ise “Kürdistan Bölgesi idaresi dışındaki Kürt bölgeleri” olarak tanımlanan tartışmalı alanlarda ikamet ediyor. Bu bölgeler arasında Kerkük, Hanekin, Şengal, Makhmour ve Tuzhurmatu bulunuyor.
İLLERE GÖRE NÜFUS DAĞILIMI
İl bazlı verilere göre:
- Erbil: 2 milyon 517 bin kişi
- Süleymaniye ve Halepçe hattı: 2 milyon 401 bin kişi
- Duhok: 1 milyon 599 bin kişi
Bu rakamlarla Erbil, Kürdistan Bölgesi'nin en kalabalık ili konumunda.
KERKÜK VE TARTIŞMALI BÖLGELERDEKİ DURUM
Siyasi açıdan önem taşıyan Kerkük’ün nüfusu 2 milyon 34 bin 627 olarak kaydedildi. Diğer tartışmalı bölgelerdeki nüfus dağılımı ise şöyle bildirildi:
- Kifri ve Diyala’nın ilgili bölümleri: 66 bin 437
- Şeraban: 254 bin 346
- Mendeli: 49 bin 348
- Talkef: 406 bin 732
- Hamdaniye: 249 bin 732
- Makhmour: 212 bin 357
- Şengal’in nüfusu 201 bin 2 kişi olarak açıklanırken, Ninova’daki Şexan’ın bir kısmı 69 bin 279, Tuzhurmatu ise 147 bin 216 kişi olarak kayıtlara geçti.
FEDERAL HÜKÜMETTEN ORTAK EKİP VE VERİ DOĞRULAMA ADIMLARI
Irak Bakanlar Kurulu, özellikle tartışmalı bölgelerde sürecin güvenilirliğini artırmak amacıyla çeşitli tedbirler uyguladı. Federal Mahkeme kararları doğrultusunda, bu bölgelerde Arap, Kürt ve Türkmen memurlardan oluşan “ortak sayım ekipleri” görevlendirildi. Hristiyan nüfusun yoğun olduğu yerlerde ekiplere Hristiyan temsilciler de dahil edildi.
Sürecin dikkat çeken yönlerinden biri veri doğrulama mekanizması oldu. Toplanan verilerin güvenilirliğini sağlamak ve demografik mühendislik iddialarını gidermek için verilerin, 1957 nüfus sayımı kayıtları, İçişleri Bakanlığı verileri ve Ticaret Bakanlığı kayıtlarıyla karşılaştırılmasına karar verildi. Bu doğrulama çalışması, Irak Federal Planlama Bakanlığı ile Kürdistan Bölgesi Planlama Bakanlığı’nın ortak yürütmesiyle gerçekleştirilecek.
Zorla yerinden edilen kişi ve göçmenlere ilişkin bilgiler ise resmi belgelere dayalı özel tablolarla sisteme işlendi.
SÜRECİN ŞEFFAFLIĞI İÇİN TEKNİK GÖZETİM
Veri akışının güvenliğini sağlamak amacıyla Kürdistan Bölgesi İstatistik Kurumu’ndan bir teknik ekip, Bağdat’taki ana operasyon merkezinde görev alarak süreci yerinde izledi.