İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), "Dünya Raporu 2026"yı yayımladı. Raporda, 100’den fazla ülkede insan haklarının durumu ele alındı. Türkiye bölümünde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından başlayan protesto dalgası hatırlatıldı. Çoğu öğrenci olmak üzere çok sayıda eylemcinin, protesto hakkını kullandıkları için gözaltına alındığı belirtildi.
Raporda, gözaltına alınan gençlerin kötü muameleye maruz kaldıkları ve kolluk kuvvetlerinin nadiren hesap verdiği ifade edilerek, yaygın bir cezasızlık kültürünün sürdüğü vurgulandı.
SİYASİ ÖZGÜRLÜK VE ADİL SEÇİM HAKKI
CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve diğer bazı siyasetçilere açılan davalar ile belediye başkanlarının gözaltına alınması, “Yetkililerin ana muhalefet partisinin siyaset alanından dışlanmasına yönelik koordineli bir çaba yürüttüğü yönündeki kaygıları güçlendiriyor” sözleriyle değerlendirildi. Raporda, bu durumun siyasal örgütlenme özgürlüğü ve özgür, adil seçim haklarını ciddi biçimde zedelediğine dikkat çekildi.
MEDYA VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ
Türkiye’de medya ortamının büyük ölçüde iktidarın kontrolünde olduğu belirtilen raporda, tutuklu gazeteci ve medya çalışanlarına da değinildi. RTÜK’ün muhalif kanallara keyfi yaptırımlar uyguladığı hatırlatıldı.
KÜRT SİYASİ AKTİVİSTLER VE YARGISAL TACİZ
Raporda, PKK’nin silah bırakmasına ve yeni çözüm sürecine rağmen, şiddet içermeyen siyasi faaliyetler nedeniyle yargılanan veya hüküm giymiş Kürt aktivistler ve siyasetçilere işaret edildi. Bunlar arasında HDP eski eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ da bulunuyor.
Ayrıca 2025 yılında avukatların, özellikle siyasi saiklerle yürütülen davalarda müvekkillerini temsil ettiklerinde veya insan haklarını savunan açıklamalar yaptıklarında artan düzeyde yargısal tacizle karşılaştıkları belirtildi.
SIĞINMACILAR VE “AİLE YILI” ELEŞTİRİSİ
Türkiye’nin büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yaptığı hatırlatılan raporda, sığınmacıların taleplerinin giderek daha fazla göz ardı edildiği ve bazı kişilerin “düzensiz göçmen” ya da “güvenlik tehdidi” olarak etiketlenerek geri dönüş formlarını imzalamaya zorlandığı ifade edildi.
Hükümetin 2025’i “aile yılı” ilan etmesinin ise kadınlar ve LGBTİ+ bireylerin haklarını zayıflatan önlemleri meşrulaştırmak için kullanıldığı belirtildi.
KÜRESEL İNSAN HAKLARI VE ABD
Raporda küresel ölçekte demokrasinin son kırk yılın en düşük seviyesine gerilediği vurgulandı. HRW, Başkan Donald Trump’ın ABD’yi otoriter bir devlete dönüştürdüğünü ve insan hakları alanındaki aşağı yönlü sarmalı hızlandırdığını belirtti. HRW İcra Direktörü Philippe Bolopion, “Kurallara dayalı uluslararası düzenin tahrip edildiğine” dikkat çekti ve Trump’ın ABD’de insan haklarına saygısızlık ve ciddi ihlaller sergilediğini ifade etti.