Hakkari’nin Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyünün Üçkardeşler mezrasında yaşayan üreticiler, hasat ettikleri cevizleri sarp arazide at ve katır sırtında köye taşıyor. Irak ve İran sınır hattında yer alan bölge, yüksek dağları ve derin vadileriyle bilinen oldukça çetin bir coğrafyaya sahip. Motorlu taşıtların ulaşımına imkan tanımayan bu zorlu arazide, köy sakinleri her yıl sonbahar aylarında yoğun bir mesaiye başlıyor. Günün ilk ışıklarıyla birlikte bahçelerine giden üreticiler, ağaçlardan topladıkları cevizleri büyük bir özenle torbalara dolduruyor. Araç yolunun bulunmadığı bölgede yük taşımanın tek çaresi olan atlar ve katırlar, bu zorlu hasat sürecinde köylünün en büyük yardımcısı konumunda bulunuyor. Torbalara konulan cevizler, sarp patikalardan at ve katır sırtında saatler süren zahmetli bir yolculukla köye ulaştırılıyor.
Geleneksel yöntemlerle yaşam mücadelesi
Bölgedeki yaşam mücadelesini anlatan köy sakinleri, coğrafyanın zorluklarını ve geleneksel yöntemlere olan bağımlılıklarını şu sözlerle ifade ediyor: Burası dağların merkezi, coğrafyamız çok sarp ve çetin. Arabaların gitmediği, yolun bulunmadığı bu dağlık mezrada her işimizi geleneksel yöntemlerle yapmak zorundayız. Hasat dönemi bizim için hem bereketli hem de oldukça yorucu geçiyor. Ağaçlardan indirdiğimiz cevizleri torbalara koyup atların ve katırların sırtına yüklüyoruz ki köye taşıyabilelim. Ne yazık ki ürünümüzü doğrudan pazara ulaştıramıyoruz, bu da emeğimizi katbekat artırıyor. Bütün zorluklara rağmen atalarımızdan kalan bu geleneği sürdürüyor, dağların arasında bu çetin coğrafyada ekmeğimizi taştan çıkarıyoruz.
Zorlu coğrafyanın getirdiği maliyet
Köylülerin yaşadığı bu durum, bölgedeki tarımsal üretimin ne kadar büyük bir özveriyle yapıldığını gözler önüne seriyor. Modern ulaşım imkanlarından yoksun olan mezrada, her bir ceviz çuvalı saatlerce süren bir yolculuğun ardından evlere ulaşıyor. Bu durum, ürünün pazara ulaşma maliyetini artırırken, üreticinin emeğini de daha değerli kılıyor. Dağlıca sakinleri, tüm bu zorluklara rağmen geleneksel tarım yöntemlerini koruyarak geçimlerini sağlamaya devam ediyor. Gelecek yıllarda bölgeye ulaşım imkanlarının iyileştirilmesi, üreticilerin en büyük beklentisi olarak öne çıkıyor.
