Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Dil, Kültür ve Sanat Komisyonu, 7 Kasım Lazca Dil Günü dolayısıyla yazılı bir açıklama yayımladı. "Lazca yaşasın, diller özgürleşsin" başlığıyla yapılan açıklamada, Lazcanın yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda Laz halkının tarihini, kültürel birikimini ve kolektif hafızasını taşıyan önemli bir miras olduğu vurgulandı.
7 KASIM'IN TARİHSEL ÖNEMİ
Açıklamada, 7 Kasım tarihinin iki önemli olayın kesişmesi nedeniyle özel bir anlam taşıdığı belirtildi. Lazcanın ilk gazetesi Mç'ita Murutsxi'nin (Kızıl Yıldız) 7 Kasım 1929'da yayımlanmaya başlaması ile Laz müziğinin önemli isimlerinden Kazım Koyuncu'nun doğum gününün aynı tarihe denk geldiği hatırlatıldı. Bu tarihin, Laz halkının var olma, kendini ifade etme ve kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarma mücadelesini simgelediği ifade edildi.
"LAZCA İNSANLIĞIN ORTAK KÜLTÜREL MİRASI"
Lazcanın Karadeniz'in doğasını, dağlarını, derelerini, denizini, canlılarını, sözlü tarihini ve toplumsal hafızasını içinde barındıran eşsiz bir kültürel hazine olduğu belirtilen açıklamada, UNESCO'nun Lazcayı tehlike altındaki diller arasında sınıflandırdığına dikkat çekildi. Lazcanın zayıflamasının yalnızca Laz halkının değil, insanlığın ortak kültürel mirasının da yoksullaşması anlamına geldiği kaydedildi.
TEKÇİ POLİTİKALARA ELEŞTİRİ
Açıklamada, yıllardır uygulanan tekçi, inkârcı ve asimilasyoncu politikaların Lazca, Kürtçe, Hemşince, Çerkesçe ve Süryanice başta olmak üzere birçok anadilinin toplumsal yaşamdan dışlanmasına yol açtığı savunuldu. Bu dillerin eğitim, bilim, kültür ve kamusal alanda gelişmesinin engellendiği belirtilerek, her halkın kendi anadilinde konuşmasının, düşünmesinin, eğitim görmesinin ve üretmesinin temel bir hak olduğu vurgulandı.
ANAYASAL GÜVENCE TALEBİ
DEM Parti, açıklamasında Lazcanın ve Laz kültürünün anayasal güvenceye kavuşturulması gerektiğini belirtti. Partinin talepleri arasında anadilinde eğitim hakkının tanınması, üniversitelerde Laz Dili ve Edebiyatı bölümleri ile araştırma merkezlerinin açılması ve Lazcanın yerel yönetimlerde, kamusal hizmetlerde, medyada, kültür ve sanat alanlarında özgürce kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması yer aldı. Dillerin korunması ve kamusal yaşamda eşit koşullarda var olabilmesinin toplumsal, vicdani ve hukuki bir sorumluluk olduğu ifade edildi.
DAYANIŞMA ÇAĞRISI
Açıklamanın sonunda ise Lazcanın yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması için dayanışma çağrısı yapıldı. Herkes Lazcayı öğrenmeye, konuşmaya, geliştirmeye ve yaşamın her alanında kullanmaya davet edildi. DEM Parti, açıklamasını "Doğanın sesini, halkların hafızasını ve kültürel zenginliğimizi taşıyan Lazca özgürce yaşasın, gelişsin ve gelecek kuşaklara ulaşsın! 7 Kasım Lazca Dil Günü kutlu olsun!" sözleriyle tamamladı.
