Alman Federal Meclisi’nde Sol Parti (Die Linke) milletvekili olarak görev yapan Mirza Edis, Suriye’de Kürtler ve diğer halkların temel hakları güvence altına alınmadan Almanya’nın Şam yönetimiyle yakın ilişkiler geliştirmemesi gerektiğini söyledi. Edis, özellikle ana dilde eğitim hakkının kalıcı toplumsal barış açısından kritik önemde olduğunu vurguladı.
Suriye’de yeni siyasi dengelerin oluştuğu süreçte Almanya’nın Şam yönetimiyle kurduğu ilişkiler tartışılmaya devam ederken, Rûdaw’a konuşan Mirza Edis dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Alman hükümetinin, Suriye’nin yeni lideri Ahmed Şara ile ilişkiler konusunda net ve ilkeli bir yaklaşım ortaya koymadığını savunan Edis, Kürtlerin ve diğer azınlıkların hakları garanti altına alınmadan kurulacak iş birliklerini eleştirdi.
“Kürtlerin hakları tanınmadan iş birliği olmamalı”
Ahmed Şara’nın Almanya’ya herhangi bir koşul öne sürülmeden davet edilmesini doğru bulmadığını ifade eden Edis, Berlin yönetiminin demokratik kriterleri göz ardı ettiğini söyledi.
Almanya’nın Suriye ile ilişkilerini belirli şartlara bağlaması gerektiğini dile getiren Edis, “Eğer Alman hükümeti Suriye ile iş birliği geliştirmek istiyorsa, bunu demokratik haklar temelinde yapmalıdır. Kürtler ve diğer azınlıklar haklarını elde etmeli, insanlar kendi ana dillerinde eğitim görebilmelidir. Ancak bu şartlar sağlanırsa gerçek bir iş birliği mümkün olabilir” dedi.
Kürtlerin ve azınlıkların haklarını tanımayan bir yönetimin Almanya tarafından desteklenmemesi gerektiğini vurgulayan Edis, bu yaklaşımın toplumsal barış için de zorunlu olduğunu belirtti.
“Ana dilde eğitim temel bir haktır”
Muhalefette yer aldıkları için hükümet politikalarını doğrudan belirleyemediklerini ancak taleplerini açık şekilde dile getirdiklerini söyleyen Edis, ana dilde eğitimin vazgeçilmez bir hak olduğunu ifade etti.
Suriye ile herhangi bir müzakere süreci başlamadan önce azınlık haklarının yasal güvence altına alınması gerektiğini kaydeden Edis, “İnsanların kendi dillerinde eğitim görmesi temel bir insan hakkıdır. Bu sağlanmadan Almanya’nın Şam yönetimiyle ilişkilerini sürdürmemesi gerekir” diye konuştu.
Türkiye örneğini hatırlattı
Konuşmasında Türkiye’deki Kürtçe eğitim tartışmalarına da değinen Mirza Edis, yıllar boyunca Kürtçenin eğitim alanında yasaklarla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Türkiye’de devlet ile Kürt temsilcileri arasında yürütülen süreçlerde en önemli başlıklardan birinin ana dilde eğitim olduğunu belirten Edis, “Türkiye’de uzun yıllar insanlar okullarda Kürtçe konuşamadı, kendi dillerini öğrenemedi. Bu durum toplumsal sorunları derinleştirdi” ifadelerini kullandı.
“Suriye’de herkes için eşit haklar sağlanmalı”
“Bir dil bir insan, iki dil iki insan” sözünü hatırlatan Edis, çok dilli yapının toplumsal birlik açısından önemli olduğunu dile getirdi. Kürtlerin yalnızca “azınlık” olarak değerlendirilemeyeceğini ifade eden Alman milletvekili, Suriye’de milyonlarca Kürdün yaşadığına dikkat çekti.
Edis, ülkede yaşayan tüm halkların eşit haklara sahip olması gerektiğini belirterek, “Bir ülkede kalıcı barış isteniyorsa hem çoğunluğun hem de azınlıkların hakları korunmalıdır. Suriye’de herkes için eşit yurttaşlık temelinde bir sistem kurulmalıdır” dedi.
