Elazığ Fırat Üniversitesi öğrencileri, nefes analizi yoluyla kanser ön taraması yapabilen taşınabilir bir cihaz geliştirerek önemli bir başarıya imza attı. Fizik ve yazılım mühendisliği bölümlerinden üç öğrencinin üzerinde çalıştığı proje, TÜBİTAK BiGG Yatırım programı kapsamında Mükemmeliyet Mührü almaya hak kazandı. Ülke genelindeki binlerce başvuru arasından sıyrılarak öne çıkan bu çalışma, kanser teşhisinde erken tanı süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor. Cihazın bir yıl içerisinde tamamlanarak sağlık sistemine dahil edilmesi planlanıyor.
Kanser teşhisinde yeni bir dönem
Proje, nefes içerisinde bulunan aseton ve izopren gibi bileşikleri moleküler baskılanmış polimer tabanlı sensörlerle ölçüyor. Özellikle akciğer kanseri riskini değerlendirmek için geliştirilen sistem, hastaların nefesindeki biyobelirteçleri analiz ederek klinik süreçlere katkı sağlıyor. Akademik danışmanlığını Prof. Dr. Canan Aksu Canbay’ın yaptığı çalışma, Türkiye’deki yaklaşık 3 bin proje arasından seçilerek büyük bir başarı elde etti. Öğrenciler, kurdukları Cellsway Biyoteknoloji şirketi bünyesinde çalışmalarını sürdürürken, cihazın fonksiyonel özelliklerini artırmak için yerli yatırımcı desteği bekliyor.
Erken tanı hayat kurtaracak
Cihazın çalışma prensibi, nefes numunesindeki nem dengesini sağlayıp özel nano yapılı yüzeylerde yoğuşma oluşturmaya dayanıyor. Bu yöntemle elde edilen yüksek derişimli sıvı numune, elektrokimyasal sensörler aracılığıyla hassas bir şekilde analiz ediliyor. Akciğer kanserinin yanı sıra diyabet gibi hastalıkların takibinde de kullanılabilecek olan sistem, biyobelirteç skalasını genişletmeyi amaçlıyor. Proje ekibi, 18 ay içerisinde tüm geliştirme süreçlerini tamamlayıp gerekli izinlerin ardından cihazı sağlık sistemine entegre etmeyi hedefliyor. Erken teşhisin hayati önem taşıdığı hastalıklar için bu teknoloji, hastalar ve sağlık profesyonelleri adına büyük bir fırsat sunuyor.
