Yükseköğretim sistemini kökten değiştirecek kanun teklifinde ilk aşama tamamlandı; öğrencilere sınav hakkı tanınırken, akademik sahtecilik ve vakıf üniversitelerinin denetimi konusunda sert yaptırımlar devreye giriyor.
TBMM Genel Kurulu, yükseköğretim dünyasını yakından ilgilendiren yasal düzenlemeler paketinin ilk 13 maddesini kabul ederek yasalaştırma sürecinde önemli bir adım attı. Eğitim hayatını yarıda bırakmak zorunda kalan öğrencilere yeni bir kapı aralayan düzenleme, aynı zamanda akademi dünyasındaki etik standartları yükseltecek ve vakıf üniversitelerini daha sıkı bir denetim mekanizmasına tabi tutacak.
Eğitimde ikinci şans dönemi
Düzenlemenin en çok dikkat çeken bölümlerinden biri, azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine sağlanan ek sınav ve intörnlük tamamlama hakkı oldu. Bu sayede, teorik derslerini veremeyen veya uygulamalı eğitimini tamamlayamayan öğrenciler için mezuniyet yolu açılıyor. Ancak bu hak, ara sınıf öğrencilerini kapsamayacak şekilde sınırlandırıldı.
Akademik sahteciliğe ağır bedel
Akademik dürüstlüğü korumayı hedefleyen yeni kurallar, "tez yazdırma" veya "başkasına proje yaptırma" gibi etik dışı yollara başvuranlara karşı oldukça caydırıcı. Kişisel emek harcamadan unvan veya derece kazandığı tespit edilenlerin akademik meslekten ihracı kesinleşirken, bu tür çalışmalara aracılık eden veya bunları üreten kişilere ağır adli para cezaları getirildi. Ayrıca, sahte diploma düzenleyenlerin "resmi belgede sahtecilik" suçu kapsamında yargılanması hükme bağlandı.
Vakıf üniversitelerine sıkı takip
Vakıf yükseköğretim kurumlarının mali ve idari yapısı üzerindeki denetimler artırılıyor. Eğitim kalitesini korumak adına, belirlenen standartları karşılayamayan veya mali yapısı sürdürülemez hale gelen vakıf üniversiteleri için faaliyet izninin durdurulması ve hatta kaldırılması gibi yaptırımlar yasalaştı. Bu tür durumlarda öğrencilerin mağdur olmaması için garantör üniversite sistemi devreye girecek.
Yurt dışı kampüslerine yasal zemin
Türkiye’deki devlet üniversitelerinin yurt dışında akademik birim ve yerleşke kurmasının önü açıldı. Cumhurbaşkanlığı kararıyla kurulacak bu birimlerde görev alacak personelin çalışma esasları ve mali süreçler, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının koordinasyonunda belirlenecek.
Görüşmelerde son durum
Genel Kurul’daki müzakereler sırasında, yabancı uyruklu uzmanlık öğrencilerine döner sermaye payı verilmemesini öngören madde, gelen tepkiler üzerine tekliften çıkarıldı. İlk 13 maddenin kabulünün ardından Meclis Başkanvekili Celal Adan, birleşimi çalışmaların devamı için erteledi.
