Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, Türkiye’de vergi sisteminin adalet temeli üzerine yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. DTSO, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve Diyarbakır Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası (DSMMMO) tarafından düzenlenen seminer, "Vergi Denetiminde Yeni Yaklaşımlar", "Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN)", "Elektronik İnceleme Süreci" ve "VDK-Dilekçe ve Bilgi Verme Uygulaması" başlıkları altında gerçekleştirildi.
DTSO meclis salonunda düzenlenen etkinliğe, DTSO Başkanı Mehmet Kaya, Diyarbakır İş Konseyi Başkanı Mustafa Vural, Diyarbakır Defterdarı Mustafa İnceçayır, DSMMMO Başkanı Amine Demir Çoban ve çok sayıda mali müşavir katıldı.
VERGİ ADALETİ VE KAYIT DIŞI EKONOMİ
Seminerde konuşan DTSO Başkanı Kaya, Türkiye’deki vergi sisteminin temel sorunlarından birinin adaletsizlik olduğunu belirtti. Kaya, kayıt dışılığın önlenmesi, kazancın vergilendirilmesi ve yapay zekâ destekli erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.
Kaya, 26 bin üyeye sahip DTSO için mali müşavirlerin en önemli paydaşlar olduğunu ifade ederek, "Bizim için sizlerin güçlü olması, bilgili olması ve sahada etkin olması hayati önemdedir" dedi.
VERGİ SİSTEMİ VE YAPAY ZEKA
Kaya, dolaylı ve dolaysız vergiler arasındaki dengesizlikten söz ederek, "Bugün vergi sistemi ağırlıklı olarak kayıt altında olanların omuzlarına yüklenmiş durumda. Kayıt dışı olanlar hiç vergi ödemezken, kayıtlı olanların oranları sürekli artırılıyor. Vergi dediğimiz şey cironun değil, kazancın vergilendirilmesidir. Bu ilke sağlanmadığı sürece adalet de sağlanamaz" ifadelerini kullandı.
Kayıt dışılığın yalnızca oran artışıyla önlenemeyeceğini vurgulayan Kaya, tabana yayılan ve herkesin kazancına göre vergi ödediği bir sistemin zorunlu olduğunu belirtti. Yapay zekanın vergi sisteminde köklü değişimlere yol açtığını dile getiren Kaya, işletmelerin bu dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini ifade etti:
"Beğensek de beğenmesek de yapay zekâ vergi sisteminin içine girmiş durumda. Uyum sağlamazsak ya sistem dışına düşeceğiz ya da işletmelerimizi kapatmak zorunda kalacağız."
Ayrıca, son dönemde vergi idaresinden gelen otomatik bildirimler ve geçmişe dönük incelemelerin işletmeler için zorluk oluşturduğunu belirten Kaya, erken uyarı ve bilgilendirme mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Diyarbakır’da kısa süreli açılıp kapanan şirketlerin artışına da dikkat çeken Kaya, "Naylon şirketler haksız rekabete neden oluyor ve uzun vadede hepimizin başını ağrıtacak bir tablo ortaya çıkarıyor. Yapay zekâ destekli denetim sistemleri gerçekten kayıt dışını hedef alırsa, kayıtlı işletmeler bundan rahatsız olmaz" dedi.
VERGİ ADALETİNDE ORTAK SORUMLULUK
Kaya, vergi adaletinin sağlanmasının tek bir kurumla mümkün olmadığını ifade ederek, çözümün ortak akıldan geçtiğini belirtti:
"Bu sistemin üç ayağı var, mali müşavirler, iş dünyası ve vergi kurumu. Hep birlikte çalışarak, popülizm yapmadan, kazancın vergilendirildiği adil bir sistemi kurmak zorundayız. Eğer Diyarbakır'daki en büyük bin şirketle, en zengin bin kişi aynı kesim değilse, burada toplumsal bir sorun vardır."
Toplantının sonunda Kaya, adaletli, şeffaf ve sürdürülebilir bir vergi sisteminin Diyarbakır ve Türkiye ekonomisi için zorunlu olduğunu vurguladı.
MALİ MÜŞAVİRLERİN GÖRÜŞLERİ
DSMMMO Başkanı Amine Demir Çoban, meslek mensuplarının sorumluluk ve ceza yükü altında olduğunu belirterek, hukuki ve idari düzenlemelerin yapılması gerektiğini ifade etti:
"Mesleğimizin, akademik herhangi bir meslekten katbekat fazla sorumluluk ve ceza ile muhatap olduğu bir gerçekliktir. Özellikle sorumluluk raporları bağlamında, meslek mensuplarının buna denk düşecek bir yetkiyle donatılmadan çalışmak zorunda kalması önemli bir problemdir. Bu bağlamda, vergi mahremiyeti başta olmak üzere gerekli hukuki ve idari düzenlemelerin yapılması sağlanmalıdır. Cezaların, işlemle orantılı ve amaca uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Bizler bunun mücadelesini vereceğiz. Bizler, mesleğimizin en büyük sermayesi olan meslek itibarına duyulan güveni hep birlikte koruyacağız."
SEMİNERİN İÇERİĞİ
Konuşmaların ardından Antalya Vergi Denetim Kurulu Başkanı Emre Gök ve Başkan Yardımcısı Çağrı Türkyılmaz, seminer katılımcılarına Vergi Denetiminde Yeni Yaklaşımlar, Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN), Elektronik İnceleme Süreci ve "VDK-Dilekçe ve Bilgi Verme Uygulaması" konularında bilgilendirme yaptı.
