Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar (Arzoxlî) Mahallesi'nde, köylüler tarafından yürütülen hukuk mücadelesi olumlu sonuçlandı. Yerel mahkeme, bölgede inşa edilmesi planlanan Zenkar-2 Güneş Enerji Santrali ve Enerji Depolama Tesisi projesine yönelik yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Mahkemenin Kararı ve Hukuki Süreç
Diyarbakır 1'inci İdare Mahkemesi, mahallede yapılmak istenen projeye ilişkin olarak alınan bu kararı, Ekoloji Derneği, Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu ile yerel halkın açtığı dava sonucunda verdi. Mahkemeye sunulan bilirkişi raporu, projenin çevresel etkileri açısından ciddi problemler barındırdığına dikkat çekti. Rapor, mahkeme tarafından hükme esas alındı, bu da kararın arkasındaki bilimsel verilere dayandığını gösterdi.
ÇED Raporundaki Eksiklikler
Mahkeme, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararının yapılan incelemede hukuka aykırı olduğuna kanaat getirdi. Kervanpınar Mahallesi'nde yer alan 118 ada 63, 70 ve 72 parsel sayılı taşınmazların, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından daha önce 1'inci derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmesi, ÇED raporunun bu durumu dikkate almadığını ortaya koydu. Mahkeme, bu durumda hazırlanan raporun çevresel ve arkeolojik değerlendirme açısından yetersiz olduğu sonucuna vardı.
Çevresel ve Tarımsal Riskler
Mahkeme, projenin çevreye ve tarım arazilerine vereceği potansiyel zararlara dair çeşitli maddeler sıraladı. Her ne kadar alan doğrudan bir heyelan bölgesinde yer almasa da, yerleşim alanlarına yakınlığı ve yamaç eğimi nedeniyle hafriyatın kontrolsüz şekilde bırakılması durumunun ciddi erozyon riskleri doğurabileceğini vurguladı. Bu durum, alt komşu arazilere ve yerleşimlere tehdit oluşturabileceği için dikkat çekici bir endişe kaynağı oldu; zira ÇED raporunda bu riske dair herhangi bir önlem öngörülmediği belirtildi.
Mera Alanları Üzerindeki Etkiler
Mahkeme, projenin işletme aşamasında ortaya çıkacak mera alanları üzerindeki olumsuz etkileri de vurguladı. Dava dosyasında, 804 bin 500 metrekarelik mera arazisinin 313 bin 60 metrekarelik kısmının kalıcı olarak kullanılmasının, mera alanını daraltacağı ifade edildi. Bu durum, hayvan sayısının korunması adına diğer meraların aşırı şekilde otlatılmasına yol açarak bitki örtüsünde kayıplara ve yem açığına neden olabileceği uyarısı yapıldı. Ayrıca, ÇED raporunda otlatma kapasitesinin korunmasına dair gerekli önlemlerin alınmadığı aktarıldı.
Sağlıklı Çevre Hakkı ve Ekosistem Dengesi
Mahkeme, projenin biyolojik çeşitlilik üzerindeki olumsuz etkileri gidermeye yönelik sunulan tedbirlerin yetersiz olduğunu belirtti. Kararda, Anayasa ile güvence altına alınan sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının ihlal edilebileceği ve telafisi güç zararların ortaya çıkabileceği vurgulandı. Bu itibarla, yürütmenin durdurulmasına oybirliği ile karar verildi.
Köylülerin Mücadelesi ve Proje Detayları
Köylülerin ve yerel aktörlerin karşı duruşu, projenin önündeki en büyük engellerden biri haline geldi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından Zenkar Nakliye İnşaat Temizlik Güvenlik Tarım ve Petrol Ürünleri Limited Şirketine verilen projelerin lisansı, köylüler arasında geniş yankı uyandırmıştı. 6 Ekim 2026 tarihinde alınan lisans kararına göre Zenkar 1 projesi için 227 dönüm, Zenkar 2 projesi için ise 313 dönüm güneş paneli alanı öngörülüyor. Proje sahası, köylülerin ortak otlak ve mera alanları üzerinde bulunuyor ve bitişiğindeki 1. derece arkeolojik alan nedeniyle de tepkilere yol açmış durumda.
