Diyarbakır'daki Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri, şu günlerde sürüler halinde bölgeye gelen beyaz öncü kelebeklerinin doğal yaşam döngüsüne ev sahipliği yapıyor. Bölgeye ulaşan kelebekler, kapari bitkilerinin bulunduğu alanlarda beslenip çiftleşerek yumurtalarını bu bitkilerin yapraklarına bırakıyor. Yaklaşık bir hafta ile 10 gün arasında sürmesi beklenen bu hareketli süreç, doğa gözlemcileri için de eşsiz bir izleme fırsatı sunuyor. Türkiye'deki kayıtları yalnızca Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile sınırlı olan bu tür, dünya genelinde Madagaskar'dan Sahra altı Afrika'ya, Arabistan'dan Hint Yarımadası'na kadar geniş bir coğrafyada yayılım gösteriyor. Kuzey Himalayalar, Türkmenistan ve Tacikistan gibi bölgelerde de varlıkları bilinen beyaz öncü kelebekleri, bu dönemde Diyarbakır'ın doğal zenginlikleri arasında yoğun bir şekilde gözlemlenebiliyor.
Doğal döngü ve kapari bitkisi
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Satar, tüm doğaseverleri bu görsel şöleni yerinde görmek üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne ve özellikle Diyarbakır Hevsel Bahçeleri'ne davet ediyor. Bölgenin şu an öncü kelebekleri, sultan kelebekleri ve Dicle Güzeli gibi pek çok tür için adeta bir cazibe merkezi olduğunu belirten Prof. Dr. Satar, doğadaki gözlemlerine dayanarak kelebeklerin çiftleşip yumurtalarını bırakma sürecinin başarıyla devam ettiğini ifade ediyor. Öncü kelebeklerinin özellikle kapari bitkisini tercih ettiğini vurgulayan Satar, kelebeklerin bu bitkinin çiçeklerinden beslendiğini ve yumurtalarını yaprakların üst kısımlarına tek tek bıraktığını aktarıyor. Yumurtaların gelişim sürecinin ardından önce tırtılların ortaya çıkacağını belirten uzmanlar, bu yaşam döngüsünün yaklaşık 10 ila 15 gün içerisinde yeni bir evreye gireceğini öngörüyor. Yumurta renklerindeki değişimlerin, açılmaların çok yakında gerçekleşeceğinin habercisi olduğunu belirten Prof. Dr. Satar, sürecin peyderpey devam ettiğini kaydediyor.
Gözlem için ideal zaman
Kelebeklerin çiftleşme, beslenme ve yumurtlama dönemlerinin halen devam ettiğini hatırlatan Prof. Dr. Satar, bu canlıların bir kısmının göç yolculuğuna da devam ettiğini belirtiyor. Mevsimsel şartların kelebeklerin yaşam döngüsüyle tam uyumlu olduğunu ifade eden Satar, bölgedeki yağış azlığının kelebekler için oldukça elverişli bir ortam yarattığını vurguluyor. Doğa meraklılarının bu özel anları bir haftadan daha uzun bir süre boyunca gözlemleme şansına sahip olduğunu belirten uzmanlar, bölgenin biyolojik çeşitliliğinin korunmasının önemine dikkat çekiyor. Diyarbakır'ın doğal mirası olan Hevsel Bahçeleri, bu tür gözlemlerle birlikte bölgenin ekolojik değerini bir kez daha kanıtlıyor. Kelebeklerin bu yoğun hareketliliği, önümüzdeki dönemde bölgedeki kelebek popülasyonunun artacağına dair güçlü işaretler veriyor. Doğa tutkunları için bu süreç, hem bilimsel bir gözlem alanı hem de görsel bir şölen niteliği taşıyor.
