Diyarbakır'ın muhteşem doğal varlıklarından biri olan Hevsel Bahçeleri, bu sefer bir kelebeğin yaşam döngüsüne ev sahipliği yaptı. Doğa fotoğrafçısı ve araştırmacı Muhammed Yalçın, uzun bir araştırma sürecinin ardından Beyaz öncü kelebek türünün Hevsel Bahçeleri'ndeki üreme ve çoğalma hikayesini detaylarıyla belgeledi. Özellikle kelebekler, böcekler ve henüz tanımlanmamış endemik bitkilere dair araştırmalar yapan Yalçın, bu yıl Beyaz öncü kelebeğin çiftleşme evresinden başlayıp, ergin hale dönüşümünü video ve fotoğraflarla kayıt altına aldı.
Göçebe Türün Diyarbakır Serüveni
Beyaz öncü kelebekleri, göçebe bir tür olup Kuzey Afrika'dan başlayarak Arabistan Yarımadası aracılığıyla Kuzey Asya'nın çeşitli bölgelerine kadar yayılmakta ve Avustralya'ya kadar ulaşmaktadır. Muhammed Yalçın, bu türün Diyarbakır'ın Hevsel Bahçeleri'nde ve Doğu ile Güneydoğu Anadolu bölgelerinde Eylül ile Kasım ayları arasında gözlemlendiğini ifade ediyor.
Yalçın, bu kelebeklerin bir ayı aşkın süredeki üreme ve çoğalma süreçleri hakkında ise çeşitli bilgiler veriyor. Beyaz öncü kelebeklerinin çiftleşmeden pupa evresine ulaşması, hava ve çevre koşullarına bağlı olarak ortalama 18 ila 35 gün sürmektedir. Anne kelebekler, çiftleşme sonrasında genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde yumurtalarını kapari bitkilerinin yapraklarına bırakmaya başlamaktadır.
Tırtıl ve Pupa Evreleri
Beyaz öncü kelebeklerinin yumurtalarının olgunlaşması ve tırtılların (larva) çıkması süreci 4 ile 8 gün arasında değişmektedir. Sıcak iklimlerde bu evre daha da hızlanabilmektedir. Yumurtalardan çıkan tırtıllar, kapari yaprakları ile beslenerek hızla büyümekte ve birkaç kez deri değişimi geçirmektedir. Tırtılların, olgun hale gelip pupa oluşturabilmesi için ortalama 2 ila 3 haftaya ihtiyaç vardır. Bu pupalar, ipekböceği kozalarına benzemekle birlikte, dış kabukları farklılık göstermektedir. Tırtıllar, kendilerini pupaların içerisine kapatmaktadır. Genelde bir iki hafta içerisinde, tırtıllar yetişkin kelebek haline çıkmaktadır. Ancak bu süre, hava sıcaklığına bağlı olarak uzama gösterebilir.
Bilim Çevreleri ile İş Birliği
Muhammed Yalçın, doğa çalışmaları çerçevesinde topladığı bilgiler, belgeler ve görüntüleri aynı zamanda bilim çevreleri ile paylaşarak araştırmalara önemli katkılar sağlamaktadır. Yalçın’ın Hevsel Bahçeleri’nde gerçekleştirdiği bu çalışma, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin belgelenmesi açısından oldukça kıymetli bir öneme sahiptir. Bu tür çalışmalar, hem ekolojik verilerin artmasına hem de biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik bilinç oluşturulmasına katkıda bulunuyor. Doğa fotoğrafçısının çabaları, yerel ekosistemlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına büyük bir öneme sahip.
Fotoğraflar: Muhammed Yalçın
