Anadolu Su Altı Araştırmaları ve Sporları Derneği üyesi Prof. Dr. Murat Yakar, uydu görüntülerini inceleyerek Van Gölü'nün son 35 yılda 31 kilometrekare küçüldüğünü tespit etti. İçişleri Bakanlığı destekli bir proje kapsamında yapılan çalışma, gölün yüzey alanındaki daralmanın özellikle son 10 yılda hız kazandığını gözler önüne serdi.
Uydu görüntüleriyle 35 yıllık değişim analizi
Uzmanlar, 1990, 2015 ve 2025 yıllarına ait uydu verilerini karşılaştırarak gölün kıyı çizgisi değişimlerini haritalandırdı. Landsat uydu sistemlerinden alınan görüntüler, Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı analizlerle işlendi. Su yüzeylerini belirlemek için Normalize Edilmiş Fark Su İndeksi yöntemi kullanıldı. Bu yöntemle su ve kara alanları birbirinden ayrıştırılarak gölün farklı dönemlerdeki yüzey alanları net bir şekilde hesaplandı.
Son 10 yılda hızlanan kayıp
Analiz sonuçlarına göre 1990 yılında 3 bin 577 kilometrekare olan göl yüzeyi, 2015 yılında 3 bin 573 kilometrekareye geriledi. İlk 25 yılda sadece 4 kilometrekarelik bir kayıp yaşanırken, 2015 ile 2025 yılları arasındaki 10 yıllık süreçte bu kayıp 27 kilometrekareye ulaştı. Toplam 31 kilometrekarelik azalmanın yüzde 87 gibi büyük bir kısmının son 10 yılda gerçekleşmesi, bölgedeki su kaynaklarının durumu hakkında önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
Bilimsel izleme ve koruma ihtiyacı
Göl yüzeyindeki bu değişimler yağış miktarı, buharlaşma oranları ve sıcaklık gibi pek çok çevresel faktörden etkileniyor. Uzmanlar, bu verilerin gölün geleceğini korumak adına atılacak adımlar için temel oluşturduğunu vurguluyor. ASAD Bitlis Temsilcisi Doç. Dr. Cihan Önen, gölün bilimsel verilerle düzenli olarak izlenmesi gerektiğini belirtti. Van Gölü'nün korunmasının gelecek kuşaklara aktarılacak ortak bir sorumluluk olduğu ifade ediliyor. Gelecekte yapılacak daha kapsamlı araştırmalar, iklim verileri ve hidrolojik ölçümlerle desteklenerek gölün sürdürülebilir yönetimi için yol haritası sunacak.
