Saltanatın Son Perdesi adlı tiyatro oyunu, Osmanlı döneminde Ağrı ve Bayezid çevresinde önemli bir askerî varlık gösteren Hamidiye Alayları'nı sahneye taşıyor. Sultan II. Abdülhamid'in Selanik sürgününü ve Allatini Köşkü'nde geçirdiği zorlu günleri konu alan bu eser, Osmanlı tarihinin kritik dönüm noktalarını izleyiciyle buluşturuyor. Mustafa Akif Ekşi'nin kaleme aldığı ve genel sanat yönetmenliğini üstlendiği, Emrah Yardımcı'nın yönettiği oyun, 9 Ekim 2026 tarihinde İstanbul Üsküdar'daki Çamlıca 1071 Kongre ve Kültür Merkezi'nde prömiyerini gerçekleştirdi. İki perdelik bu yapım, sadece bir sürgün hikayesi anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda Hamidiye Alayları üzerinden bölgenin tarihsel geçmişini de yeniden gündeme getiriyor. Özellikle Ağrı ve çevresindeki aşiretlerin bu askerî yapılanmadaki rolü, oyunun tarihsel derinliğini oluşturan temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. İzleyiciler, Osmanlı'nın son dönemindeki askerî ve toplumsal yapıyı, Sultan Abdülhamid'in gözünden ve yaşadığı sürgün şartları üzerinden yeniden değerlendirme fırsatı buluyor.
Hamidiye Alayları 1890 yılında kuruldu
Sultan II. Abdülhamid döneminde 1890 yılında oluşturulmaya başlanan Hamidiye Hafif Süvari Alayları, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki aşiretlerden teşkil edildi. Bu birliklerin kurulmasındaki temel amaç, sınır güvenliğinin sağlanması ve Osmanlı Devleti'nin bölgedeki otoritesinin güçlendirilmesiydi. Ayrıca Rusya'dan gelebilecek olası saldırılara karşı savunma hattını kuvvetlendirmek hedeflendi. Teşkilatlanma sürecinde IV. Ordu Komutanı Müşir Zeki Paşa, stratejik planlamalarda önemli bir rol üstlendi. Hamidiye Alayları, devletin güvenlik politikaları açısından kritik bir görev üstlenirken, bazı birliklerin karıştığı asayiş olayları nedeniyle tarih boyunca farklı tartışmaların da odağında yer aldı. Bu tarihsel gerçeklik, oyunun dramatik yapısında da kendine yer buluyor.
Ağrı bölgenin merkezlerinden biriydi
Osmanlı döneminde Bayezid adıyla anılan Ağrı ve çevresi, Hamidiye Alaylarının teşkilatlanma sürecinde stratejik bir öneme sahipti. Bölgedeki aşiretlerin bu askerî yapılanmaya katılmasıyla birlikte, sınır hattındaki askerî varlık genişledi ve güçlendi. Tarihî kayıtlara göre Bayezid bölgesinde farklı Hamidiye alayları kuruldu ve sonraki yıllarda Ağrı, bölgenin en önemli askerî merkezlerinden biri haline geldi. Oyun, bu tarihsel süreci sahneye yansıtarak izleyiciye bölgenin geçmişine dair önemli bir perspektif sunuyor. Sultan II. Abdülhamid Han'ı Yücel Gökçek'in canlandırdığı eserin oyuncu kadrosunda Levent Akkök, Beyza Şahin, Dilara Tabak, Ezgi İrem Mutlu, Ertunç Alıcı, Alper Banko ve Belma Mamati gibi isimler yer alıyor. Eserin gala gecesinin Ekim 2026 içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Kesin tarih ve program detaylarının ise ilerleyen günlerde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Oyun, Osmanlı tarihinin tartışmalı ve bir o kadar da merak edilen bu dönemini, aile ilişkileri, sadakat ve sürgünün ağır şartları üzerinden izleyiciye aktarmaya devam edecek.