Uluslararası Şeffaflık Örgütü tarafından yayımlanan 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi’ne göre Türkiye, 31 puan alarak 182 ülke arasında 124’üncü sırada yer aldı. Bu sonuç, Türkiye’nin bir önceki yıla kıyasla 3 puan kaybettiğini ve sıralamada 17 basamak gerilediğini gösterdi.
Endeks, ülkeleri kamu sektöründeki yolsuzluk algısına göre 0 ile 100 arasında puanlayarak sıralıyor. Bu sistemde 0 puan yüksek yolsuzluk algısını, 100 puan ise yolsuzluğun en düşük olduğu kamu yönetimini ifade ediyor.
KÜRESEL DÜŞÜŞ EĞİLİMİ VE TÜRKİYE’NİN KONUMU
Raporda, 2012 yılından bu yana yaklaşık 50 ülkenin endeks performansında belirgin gerileme yaşandığı belirtildi. En sert düşüş yaşayan ülkeler arasında Türkiye (31 puan), Macaristan (40 puan) ve Nikaragua (14 puan) yer aldı.
"Bu tablo, demokratik gerileme, çatışmalar, kurumsal kırılganlık ve yerleşik patronaj ağlarının beslediği, bütünlüğü korumaya yönelik mekanizmalarda on yıla yayılan yapısal bir zayıflamaya işaret ediyor" değerlendirmesine yer verilen raporda, söz konusu gerilemelerin kalıcı nitelik taşıdığı ve yolsuzluğun siyasi ve idari yapılara derin şekilde yerleşmesi nedeniyle tersine çevrilmesinin zor olduğu vurgulandı.
Endekste Türkiye ile aynı puanı alan ülkeler arasında Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan yer aldı.
TÜRKİYE’NİN YILLARA GÖRE ENDEKS PERFORMANSI
Endeks verileri incelendiğinde Türkiye’nin 2013 yılında 50 puan ile en yüksek seviyesine ulaştığı görülüyor. Ancak bu tarihten sonra puanlarda düşüş eğilimi başladı.
Türkiye’nin puanı 2014’te 45, 2015’te 42 ve 2016’da 41 olarak kaydedildi. Son 10 yılda toplamda yaklaşık 10 puanlık düşüş yaşandı.
2020 yılında 40 puan alan Türkiye, 2021’de 38, 2022’de 36 puana geriledi. 2023 ve 2024 yıllarında puan 34 seviyesinde sabit kaldı. 2025 yılında ise 31 puana düştü.
2024 yılında Türkiye’nin sıralamada yükselmesi, bazı ülkelerin puan kaybetmesiyle ilişkilendirildi. Ancak 2025 sonuçlarına göre bu ülkelerin çoğunun puanlarını artırarak Türkiye’nin önüne geçtiği ya da Türkiye ile aynı seviyeye geldiği belirtildi.
KÜRESEL ÖLÇEKTE DEMOKRASİ VE YOLSUZLUK EĞİLİMLERİ
Rapora göre yolsuzlukla mücadelede genellikle daha güçlü performans gösteren demokrasilerde de gerileme eğilimi gözleniyor. Bu eğilimin ABD (64), Kanada (75), Yeni Zelanda (81), Birleşik Krallık (70), Fransa (66) ve İsveç (80) gibi ülkelerde de görüldüğü ifade edildi.
ABD’nin, bugüne kadarki en düşük puanlarından birine gerilediği belirtilirken, ülkedeki siyasi ortamın uzun süredir olumsuz yönde değiştiği değerlendirmesine yer verildi. Ayrıca Yurtdışı Yolsuzluk Faaliyetleri Kanunu’nun uygulanmasının geçici olarak durdurulmasının ve yaptırım gücünün azaltılmasının olumsuz sinyal oluşturduğu ifade edildi.
EN YÜKSEK PUAN ALAN ÜLKELER
2025 verilerine göre 80 puanın üzerinde kalan ülke sayısının son 10 yılda azaldığı görüldü. Bu yıl en yüksek puan alan ülkeler sırasıyla Danimarka (89), Finlandiya (88), Singapur (84), Yeni Zelanda (81) ve Norveç (81) oldu.
Bu ülkeleri İsveç ve İsviçre (80), Lüksemburg ve Hollanda (78), Almanya ve İzlanda (77) takip etti.
Raporda yüksek puan alan ülkelerin tamamen yolsuzluktan arınmış olduğu anlamına gelmediği de vurgulandı. Bazı ülkelerin sınır ötesi finansal akışlar yoluyla dolaylı olarak yolsuzluk faaliyetlerini kolaylaştırabildiği ifade edildi.
ALT SIRALARDAKİ ÜLKELER VE KÜRESEL DURUM
Rapora göre ülkelerin üçte ikisinden fazlası 50 puanın altında kaldı. Bu durumun dünya genelinde yolsuzluk sorunlarının yaygın olduğuna işaret ettiği belirtildi.
25 puanın altında kalan ülkelerin çoğunun çatışma ortamından etkilenen veya baskıcı yönetimlere sahip olduğu ifade edildi. Libya, Yemen ve Eritre’nin 13 puan aldığı, Somali ve Güney Sudan’ın ise 9 puanla listenin en alt sıralarında yer aldığı kaydedildi.
Öte yandan Arnavutluk, Angola, Fildişi Sahili, Laos, Senegal, Ukrayna ve Özbekistan gibi bazı ülkelerin son yıllarda sıralamada yükseliş gösterdiği belirtildi. Estonya, Güney Kore, Butan ve Seyşeller gibi ülkelerde de uzun vadeli ilerlemeler kaydedildiği ifade edildi.